Gdy zmiana zapalna przy wierzchołku korzenia nie goi się po leczeniu kanałowym, są trzy drogi: powtórne leczenie kanałowe, zabieg chirurgiczny na korzeniu albo usunięcie zęba i implant. Resekcja wykonana techniką mikrochirurgiczną kończy się sukcesem w 94% przypadków (Setzer i wsp., 2010). W jawnym cenniku gliwickiego gabinetu kosztuje 1 700–2 000 zł.
Trzy drogi po nieudanym leczeniu kanałowym
Wybór zależy od tego, czy ząb da się jeszcze szczelnie odbudować i czy problem dotyczy całego zęba, czy jednego korzenia. Tabela zestawia opcje w kolejności od najmniej do najbardziej inwazyjnej.
| Metoda | Na czym polega | Wynik w badaniach | Cena w cenniku gabinetu |
|---|---|---|---|
| Powtórne leczenie kanałowe (re-endo) | usunięcie starego wypełnienia z kanałów, ponowne oczyszczenie i wypełnienie | po roku brak wyraźnej przewagi nad chirurgią (Del Fabbro i wsp., 2016) | 100–250 zł za kanał (pozycja „re-endo” w cenniku leczenia kanałowego) |
| Resekcja wierzchołka korzenia | chirurgiczne usunięcie końca korzenia wraz ze zmianą zapalną i uszczelnienie kanału od strony wierzchołka | sukces 94% w technice mikrochirurgicznej, 59% w tradycyjnej (Setzer i wsp., 2010) | 1 700 zł (ząb jednokorzeniowy), 2 000 zł (wielokorzeniowy) |
| Hemisekcja lub amputacja korzenia | usunięcie jednego korzenia zęba trzonowego, przy hemisekcji razem z częścią korony | przetrwanie zęba 81,9–87,2% (Setzer i wsp., 2019) | 2 000 zł (hemisekcja) |
| Ekstrakcja i implant | usunięcie zęba, wszczepienie implantu i osadzenie korony | 96,4% implantów po 10 latach (Howe i wsp., 2019) | 6 500–7 300 zł za cały ząb |
Liczby z tabeli nie są bezpośrednio porównywalne. Badania nad resekcją mierzą zwykle wygojenie zmiany, badania nad hemisekcją i implantami – to, czy ząb lub implant nadal jest w jamie ustnej.
Kiedy pierwszym wyborem jest powtórne leczenie kanałowe
Leczenie kanałowe można powtórzyć, gdy do kanałów da się dostać przez koronę zęba i usunąć stary materiał. Przegląd Cochrane z 2016 r. nie wykazał wyraźnej przewagi chirurgii nad powtórnym leczeniem w gojeniu po roku (RR 1,15; 95% CI 0,97–1,35), choć jakość dowodów była bardzo niska.
Ta sama analiza pokazała różnicę w komforcie. Pacjenci leczeni chirurgicznie ponad trzykrotnie częściej zgłaszali ból w pierwszym tygodniu (RR 3,34; jedno badanie, 87 osób). Gdy obie drogi są technicznie możliwe, mniej obciążająca dla pacjenta jest więc zwykle droga niechirurgiczna.
Kiedy resekcja wierzchołka korzenia
Resekcja wchodzi w grę, gdy powtórne leczenie nie przyniosło efektu albo gdy dotarcie do kanałów przez koronę wymagałoby zniszczenia odbudowy, na przykład wkładu koronowo-korzeniowego (trzpienia w kanale, który podtrzymuje koronę). Lekarz dociera wtedy do wierzchołka przez kość, usuwa zmianę zapalną i końcowy fragment korzenia, a kanał uszczelnia od strony wierzchołka.
O wyniku decyduje technika. W metaanalizie Setzera i wsp. (2010) mikrochirurgia endodontyczna, czyli zabieg wykonywany w powiększeniu optycznym, dała 94% sukcesów wobec 59% w technice tradycyjnej. Szansa powodzenia była przy niej 1,58 raza większa.
Kiedy hemisekcja ratuje ząb trzonowy
Zęby trzonowe mają dwa lub trzy korzenie. Jeśli zmiana zapalna, pęknięcie lub zanik kości dotyczy tylko jednego z nich, można go usunąć i zachować resztę zęba. Hemisekcja usuwa korzeń razem z odpowiadającą mu częścią korony, a amputacja korzenia – sam korzeń.
W metaanalizie 19 badań średnie przetrwanie zębów wyniosło 81,9% po zabiegach z usunięciem części korony (w tym hemisekcji) i 87,2% po amputacji korzenia, bez istotnej różnicy między metodami ani między szczęką a żuchwą (Setzer i wsp., 2019).
W przeglądzie 22 badań połowa z nich podawała przetrwanie powyżej 90% przy obserwacji od 5 do 23 lat (Mokbel i wsp., 2019). Po zabiegu ząb wymaga odbudowy protetycznej.
Kiedy implant jest rozsądniejszy niż ratowanie zęba
Implant pozostaje właściwą opcją, gdy zęba nie da się szczelnie odbudować albo gdy pęknięcie obejmuje cały korzeń. Po 10 latach funkcjonuje 96,4% implantów, ale u osób w wieku 65 lat i więcej odsetek ten spada do 91,5% w analizie uwzględniającej utratę pacjentów z obserwacji (Howe i wsp., 2019).
Koszt odbudowy jednego zęba na implancie wynosi w cenniku gliwickiego gabinetu od 6 500 do 7 300 zł, czyli trzy- do czterokrotnie więcej niż resekcja. Leczenie trwa też dłużej, bo zrastanie implantu z kością zajmuje zwykle 2–6 miesięcy.
Jaką rolę ma tomografia przed decyzją
Tomografia CBCT pokazuje w trzech wymiarach zmianę przy wierzchołku, liczbę i przebieg korzeni oraz grubość kości. W cenniku gabinetu badanie kosztuje od 250 do 450 zł, zależnie od obszaru. Przegląd Cochrane nie wykazał jednak, by planowanie resekcji na podstawie CBCT zamiast zwykłego zdjęcia poprawiało gojenie (RR 1,02; jedno badanie, dowody bardzo niskiej jakości).
Ceny zabiegów podano według cennika gabinetu w Gliwicach, prowadzonego przez dr n. med. Aleksandrę Hercką-Mulas (stan na 12 października 2026 r.).
Informacja o praktyce. Dr n. med. Aleksandra Hercka-Mulas jest lekarzem dentystą ze specjalizacją II stopnia z chirurgii stomatologicznej i doktorem nauk medycznych. Prowadzi gabinet przy ul. Malinowskiego 11 w Gliwicach, w którym wykonuje się resekcję i hemisekcję korzenia oraz leczenie implantologiczne.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Ceny mogą się zmieniać.
Źródła
- Setzer FC, Shah SB, Kohli MR, Karabucak B, Kim S. Outcome of endodontic surgery: a meta-analysis of the literature – part 1: comparison of traditional root-end surgery and endodontic microsurgery. J Endod. 2010;36(11):1757–1765. DOI: 10.1016/j.joen.2010.08.007
- Setzer FC, Shou H, Kulwattanaporn P, Kohli MR, Karabucak B. Outcome of crown and root resection: a systematic review and meta-analysis of the literature. J Endod. 2019;45(1):6–19. DOI: 10.1016/j.joen.2018.10.003
- Mokbel N, Kassir AR, Naaman N, Megarbane JM. Root resection and hemisection revisited. Part I: a systematic review. Int J Periodontics Restorative Dent. 2019;39(1):e11–e31. DOI: 10.11607/prd.3798
- Del Fabbro M, Corbella S, Sequeira-Byron P i wsp. Endodontic procedures for retreatment of periapical lesions. Cochrane Database Syst Rev. 2016;10:CD005511. DOI: 10.1002/14651858.CD005511.pub3
- Howe MS, Keys W, Richards D. Long-term (10-year) dental implant survival: a systematic review and sensitivity meta-analysis. J Dent. 2019;84:9–21. DOI: 10.1016/j.jdent.2019.03.008
Artykuł sponsorowany
