Kserostomia

Spis treści

Kserostomia to inaczej patologiczna suchość w jamie ustnej. Stanowi zespół objawów spowodowanych zmniejszeniem lub całkowitym brakiem wydzielania śliny. Może powodować poważne konsekwencje w obrębie jamy ustnej.

Kserostomia

Dlaczego ślina jest ważna?

Podstawowa funkcja śliny polega na utrzymywaniu odpowiedniej wilgotności i odpowiedniego pH w jamie ustnej. Dodatkowo oczyszcza jamę ustną z resztek pokarmowych, chroni zęby przed próchnicą i czynnikami chorobotwórczymi oraz bierze udział we wstępnym trawieniu, które ma miejsce już w ustach. Dzięki obecności śliny możliwe jest formowanie kęsów oraz sprawne i bezbolesne ich przełykanie.

Z czego wynika kserostomia?

Kserostomia może pojawiać się jako jedyna dolegliwość, znacznie częściej jednak współwystępuje z chorobami takimi jak:

  • nadczynność tarczycy;
  • cukrzyca;
  • hiperkalcemia;
  • kamica;
  • stany zapalne ślinianek;
  • sarkoidoza;
  • awitaminoza;
  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • toczeń rumieniowaty układowy;
  • ostra niewydolność nerek.

Poważną chorobą, której nieodłącznie towarzyszy suchość w jamie ustnej, jest zespół Sjogrena. Kserostomia stanowi w tym przypadku jeden z podstawowych objawów umożliwjających rozpoznanie tej choroby autoimmunologicznej. Suchość w jamie ustnej może również wynikać z czynników takich jak:

  • odwodnienie organizmu;
  • gorączka;
  • wyniszczenie organizmu;
  • częste oddychanie przez otwarte usta;
  • nadmierny stres i lęki w życiu;
  • stany depresyjne.

Poważnym problemem jest zniszczenie komórek wydzielniczych gruczołów ślinowych, co nieodwracalnie wiąże się z zaburzeniem produkcji śliny. Taka sytuacja ma miejsce np. podczas radioterapii i po różnego rodzaju zabiegach chirurgicznych w obrębie jamy ustnej, głowy i szyi.

Objawy kserostomii

Kserostomia objawia się znaczną suchością w jamie ustnej i nieodpowiednim wydzielaniem śliny. Obserwując jamę ustną pacjenta zauważa się bladość błony śluzowej jamy ustnej i cechy zapalenia śluzówek jamy ustnej lub kącików ust. Język zazwyczaj jest pozbawiony brodawek. Zmianom tym towarzyszą objawy takie jak:

  • zaburzenia smaku i węchu;
  • uczucie pieczenia języka i warg;
  • zwiększona podatność na owrzodzenia w obrębie jamy ustnej;
  • kandydoza jamy ustnej;
  • próchnica;
  • nieprzyjemny zapach z ust.

Znacznie pogarsza się jakość życia chorego, szczególnie przy spożywaniu pokarmów. Ślina ułatwia bowiem formowanie kęsów i ich przełykanie, zatem niedobór śliny będzie upośledzał te czynności. To z kolei wiąże się z mniejszą chęcią spożywania pokarmów, przez co może dojść do niedożywienia i wyniszczenia organizmu.

Leczenie kserostomii

Podstawą jest odpowiednia higiena jamy ustnej. Pacjent z kserostomią jest bardziej narażony na dolegliwości w obrębie jamy ustnej, w tym próchnicę. Osoby te powinny więc szczególnie dokładnie dbać o osobistą higienę. Zaleca się używanie miękkich szczoteczek do zębów i specjalnych past zawierających fluor i środki antybakteryjne. Wskazane są także częste, regularne kontrole stomatologiczne.

Jeżeli chory przyjmuje leki nasilające objawy kserostomii, w pierwszej kolejności należy zmniejszyć dawkę lub zamienić lek na inny z tej samej grupy, ale o słabszym działaniu atropinopodobnym. Preparaty na bazie karboksymetylocelulozy, stymulując naturalne wydzielanie śliny, zmniejszają uczucie suchości w jamie ustnej, łagodzą uciążliwe objawy oraz zmniejszają ryzyko infekcji grzybiczych. Ich działanie ogranicza się do jamy ustnej, nie wywołują więc ogólnoustrojowych działań niepożądanych.

Bardzo ważna jest również codzienna dieta osób z suchością jamy ustnej. Zalecenia dietetyczne obejmują unikanie potraw ostrych, świeżych soków, kofeiny i produktów wzmagających pragnienie. Warto czasem sięgać po bezcukrowe gumy do żucia i cukierki o intensywnym smaku. Także spożywanie mrożonych plasterków ananasa czy ogórka stanowi metodę stymulacji smakowej i mechanicznej.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Kaczmarek U., Leczenie suchości jamy ustnej – przegląd piśmiennictwa, Czasopismo stomatologiczne, 2/2007.
  2. Pichór A., Doboszyńska A., Suchość jamy ustnej – niedoceniany problem kliniczny, Medycyna Paliatywna w Praktyce, 2/2008.
  3. Guzik Ł., Kserostomia – obraz kliniczny i terapia, Forum Medycyny Rodzinnej, 4/2009.
  4. Guzik Ł., Kamysz E., Kserostomia – więcej niż suchość w jamie ustnej, Farmakologia Polska, 6/2009.
Kategorie
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Aktualności

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.