Torbiel skórzasta (inaczej: torbiel dermoidalna) stanowi zmianę łagodną, wywodzącą się z dojrzałych komórek nabłonkowych. Może wystąpić w różnych miejscach na ciele, a sposoby jej leczenia zależą głównie od lokalizacji i wielkości zmiany. Charakterystyczną cechą tej torbieli jest obecność tkanek typowych dla skóry, takich jak włosy, gruczoły łojowe czy gruczoły potowe. Zmiana najczęściej ma charakter wrodzony i może rozwijać się przez wiele lat bez wywoływania wyraźnych dolegliwości.
Torbiel skórzasta – przyczyny
Torbiel skórzasta jest łagodną zmianą, wywodzącą się z dojrzałych komórek nabłonkowych. Powstaje w wyniku nieprawidłowego podziału warstw komórek zarodka podczas embriogenezy. Jest przykładem wrodzonego nienowotworowego guza składającego się z histologicznie prawidłowych, w pełni wykształconych komórek, których rozrost następuje jednak w nieprawidłowej lokalizacji. Stanowi najczęściej spotykaną postać potworniaka dojrzałego. Do rozwoju torbieli skórzastej może dojść w dowolnym miejscu w ciele człowieka, jednak zdecydowanie najczęściej rozwija się ona w obrębie głowy i szyi (aż w 84% przypadków).
Warto podkreślić, że wszystkie pochodne ektodermy mogą się znaleźć we wnętrzu torbieli, ukształtowane włosy oraz struktury wydzielające pot i łój. Stąd też pochodzi jej nazwa: torbiel skórzasta. Choć wiadomo, że torbiel skórzasta powstaje przeważnie w konsekwencji nieprawidłowego rozmieszczenia komórek podczas rozwoju zarodkowego, wciąż nie do końca wiadomo, dlaczego dochodzi do takiej patologii. Nie jest to zmiana wynikająca z zaniedbań higienicznych ani z zakażenia. Pojawia się już w życiu płodowym.
Torbiel skórzasta – objawy
Zmiana może pozostawać bardzo długo bezobjawowa i ujawnić się dopiero wtedy, gdy wystąpią powikłania z nią związane, na przykład skręt szypuły torbieli, jej zropienie, pęknięcie i inne, którym mogą towarzyszyć zapalenie, dolegliwości bólowe i gorączka. Taka torbiel, poza głową i szyją, lokalizować się może w obrębie jajników, okolicy krzyżowo-guzicznej czy kończyn dolnych. Dlatego objawy zależą w dużej mierze od tej lokalizacji.
Jako że najczęstszą lokalizacją jest właśnie głowa i szyja, warto wymienić możliwe objawy z tym związane:
- zaburzenia połykania (np. kęsów pokarmowych);
- bóle głowy;
- zawroty głowy;
- obecność wyczuwalnego podskórnie guzka;
- dyskomfort przy przełykaniu śliny lub głośnym mówieniu;
- zaburzenia równowagi.
Ale także tutaj spore znaczenie ma umiejscowienie torbieli w głowie.
Diagnostyka torbieli skórzastej
W wielu przypadkach torbiel skórzastą można z dużą dokładnością zaobserwować na podstawie badania USG. Pokaże ono nie tylko jej samą obecność, ale i wielkość, zawartość, strukturę czy kształt. Jeśli wykonane zostanie USG Doppler, widać nawet unaczynienie takiej zmiany. W przypadku głębiej zlokalizowanych torbieli skórzastych wykonać należy rezonans magnetyczny.
Torbiel skórzasta – leczenie
Niewielkie i bezobjawowe torbiele często pozostawia się do obserwacji. Jeśli jednak taka torbiel się powiększa, ma charakter złośliwy lub trudno jest jednoznacznie określić jej charakter, jest duża, wskutek czego uciska na okoliczne struktury lub jej obecność wiąże się z objawami klinicznymi, rozważa się jej chirurgiczne usunięcie.
Dojrzała torbiel skórzasta jajnika jest zazwyczaj łagodna. Złośliwa transformacja występuje rzadko, szacunkowo w około 0,2-2% przypadków, częściej u starszych kobiet. Ostateczne rozpoznanie charakteru zmiany zapewnia jednak wyłącznie badanie histopatologiczne. O jego wykonaniu decyduje lekarz prowadzący.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
W 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, przeciwzapalne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Dermoid or epidermoid cyst of the central nervous system | Choroby Rzadkie.
- Wójcik G., Piskorz J., Kaczmarek-Płecha D., Pęknięta wewnątrzczaszkowa torbiel skórzasta – opis przypadku, Polski Przegląd Neurologiczny 2015, Tom 11, 3, 128-131.
- Klemenska P., Pierudzka W., Kuchalska K., Gotz-Więckowska A., Chmielarz-Czarnocińska A., Torbiel dermoidalna a zapalenie błony naczyniowej – współwystępowanie czy koincydencja?, Polskie Towarzystwo Okulistyczne, 3/2025.
