Nakładki retencyjne to pewnego rodzaju aparaty ortodontyczne, których działanie ukierunkowuje się na utrzymanie prawidłowego położenia zębów już po zakończeniu właściwego leczenia ortodontycznego. Mają zapobiegać przesuwaniu się zębów do pozycji, w których znajdowały się wcześniej, a więc pomagają utrwalić efekty leczenia aparatem stałym. Okres retencji stanowi nieodłączny etap terapii ortodontycznej, ponieważ tkanki otaczające zęby potrzebują czasu, aby przystosować się do ich nowego położenia. Regularne noszenie nakładek retencyjnych zgodnie z zaleceniami ortodonty zmniejsza ryzyko nawrotu wady zgryzu i pozwala zachować uzyskane rezultaty przez długi czas.
Nakładki retencyjne – do czego służą?
Przede wszystkim nie należy mylić nakładek retencyjnych z nakładkami ortodontycznymi. Ortodontyczne służą faktycznemu prostowaniu krzywego zgryzu. Mają charakter zdejmowany, co oznacza, że pacjent najczęściej nosi je przez większość dnia i zakłada na noc, zdejmując do jedzenia lub szczotkowania zębów. Nakładki ortodontyczne wymienia się na wizytach kontrolnych, by stale zmieniać aktualną pozycję zębów. Można powiedzieć, że jest to ruchomy aparat na zęby. Z kolei nakładki retencyjne stosuje się już po tym, jak leczenie ortodontyczne zostało zakończone. Zęby są już proste, uśmiech zdrowy i estetyczny, zaś ortodonta i pacjent chcą podtrzymać jak najdłużej ten efekt, chroniąc zęby przed ponownym przemieszczaniem się prowadzącym do nawrotu wady zgryzu.
Nakładki retencyjne – czym są?
Nakładki retencyjne najczęściej mają postać przezroczystych, giętkich szyn wykonanych z tworzywa sztucznego, przygotowywanych dla górnego lub dolnego łuku zębowego. Podstawowymi rodzajami takich nakładek są:
- przezroczyste nakładki retencyjne (typu Essix/Vivera) – wykonane z cienkiego, przezroczystego tworzywa. Są estetyczne, wygodne i niemal niewidoczne;
- retainer Hawleya – składa się z akrylowej płytki i metalowego łuku. Jest trwały i można go regulować;
- retainer stały – cienki drucik przyklejony do wewnętrznej strony przednich zębów. Jest niewidoczny z zewnątrz i działa przez całą dobę.
Mając na myśli „nakładki retencyjne” zazwyczaj opisuje się jednak ten pierwszy rodzaj. Pozostałe określa się częściej mianem aparatów retencyjnych.
Nakładki retencyjne – jak długo nosić?
Czas korzystania z nakładek retencyjnych może znacząco różnić się między poszczególnymi pacjentami, ponieważ każdy z nich wykazuje nieco inne potrzeby. Zwykle zaleca się noszenie nakładek retencyjnych przez okres kilku miesięcy przez całą noc i większość dnia, zdejmując je do jedzenia, szczotkowania zębów lub na ważniejsze wydarzenia. Po tym czasie większość pacjentów może pozostać przy nocnym korzystaniu z nakładek, co zwykle trwa co najmniej połowę czasu właściwego leczenia ortodontycznego. Jeśli więc stały aparat na zębach był noszony przez 3 lata, nocne korzystanie z retainera to 1,5 roku.
Niektóre placówki stomatologiczne udostępniają również schematyczny harmonogram, który prezentuje się następująco:
- przez 3 miesiące po zdjęciu aparatu stałego nosimy szyny na noc, a także jak najwięcej w ciągu dnia;
- 3 – 6 miesięcy po zdjęciu aparatu stałego nosimy szyny 4 godziny w ciągu dnia i na noc;
- 6 – 12 miesięcy po zdjęciu aparatu stałego nosimy szyny wieczorem i na noc;
- 12 – 24 miesięcy po zdjęciu aparatu stałego nosimy szyny na noc;
- po 24 miesiącach od zdjęcia aparatu stałego nosimy szyny retencyjne co drugą noc.
Warto jednak zaznaczyć, że u wielu osób rekomenduje się noszenie retencji nocnej praktycznie bezterminowo, ponieważ zęby mają naturalną tendencję do przemieszczania się. Ostateczną decyzję podejmuje jednak lekarz ortodonta po zapoznaniu się z indywidualnym przypadkiem pacjenta.
Czy noszenie nakładek retencyjnych boli?
Gdy zęby są już wyprostowane, a nakładki nosi się systematycznie, zgodnie z zaleceniami, ich obecność nie wywołuje bólu czy dyskomfortu. Jeśli jednak pomijamy noszenie nakładek, na przykład zrezygnujemy z nich na miesiąc tuż po zakończeniu właściwego leczenia ortodontycznego, założenie ich może wywołać dyskomfort podobny do tego, który pojawia się podczas wymiany łuku aparatu ortodontycznego. Zęby w tym czasie uległy niewielkiemu przemieszczeniu, często niewidocznemu gołym okiem, więc nagłe nałożenie nakładki wywiera nacisk na powrót do ich docelowej pozycji.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- https://ortodentplus.pl/wp-content/uploads/2025/07/Nakladki-retencyjne-.pdf.
- Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
