Aparat retencyjny (inaczej: retainer) jest przeważnie zdejmowanym aparatem stosowanym już po zakończeniu leczenia ortodontycznego. Jego celem jest przyzwyczajenie zębów do nowych warunków zgryzowych bez pomocy stałego nacisku wywieranego wcześniej przez zamki i łuki montowane na stałe. To nieodłączna część korekcji wad zgryzu w każdym wieku.
Co to jest aparat retencyjny?
Aparat retencyjny może przybierać różny wygląd. Najczęściej jest to plastikowa, przezroczysta nakładka na cały łuk zębowy. Zakłada się ją na noc do spania, aby nie przeszkadzała w ciągu dnia w mówieniu, czy spożywaniu pokarmów. Inne rodzaje aparatów retencyjnych mogą być ponadto wykonane z metalowych drucików – zdejmowanych bądź przyklejanych do tylnej powierzchni zębów na stałe. Ostatnia propozycja kierowana jest głównie do pacjentów, którzy zmagali się z zaawansowaną wadą zgryzu i u których istnieje ryzyko, że wada może szybko powrócić. Trwale zamontowany cienki drucik przytrzymuje zęby w stałym, prawidłowym ułożeniu. Już po krótkiej chwili nie jest wyczuwalny przez pacjenta.
Aparat retencyjny – funkcje
Aparaty retencyjne utrzymują efekty całego leczenia ortodontycznego. Oznacza to, że zrezygnowanie z okresu retencji prawdopodobnie poskutkuje nawrotem wady bądź mniejszym niż wcześniej przemieszczeniem się zębów, które jednak wpłynie na estetykę uśmiechu. Aparat retencyjny zakładany na noc wywiera nacisk na zęby przez 6-8 godzin. Pacjenci zakładający go po całym dniu nierzadko skarżą się na dyskomfort w jamie ustnej i uczucie wywierania nacisku na zęby. Jest to potwierdzenie faktu, że zęby bez retainera w ciągu dnia uległy delikatnemu przemieszczeniu, a aparat retencyjny założony wieczorem ponownie ustawia je we właściwej pozycji.
Jak długo nosić aparat retencyjny?
Czas okresu retencji zależy od wielu czynników, w tym od wieku pacjenta, rodzaju i stopnia wyleczonej wady zgryzu, nawyków, rodzaju aparatu retencyjnego. Retainery montowane na stałe na tylnej powierzchni zębów noszone są trwale, co oznacza, że najczęściej towarzyszą pacjentowi przez całe życie. W przypadku zdejmowanych aparatów retencyjnych (na bazie drucika lub nakładek) istnieje zasada mówiąca, że okres retencji powinien trwać przynajmniej połowę czasu leczenia ortodontycznego. Jeśli więc stały aparat na zęby był przez pacjenta noszony przez 3 lata, aparat retencyjny powinien być noszony przynajmniej przez 1,5 roku.
Mówi się także, że im dłużej stosowana jest retencja, tym lepiej. Jeśli więc zakładanie na noc aparatu retencyjnego nie jest dla pacjenta szczególnie uciążliwe, warto wykonywać tę czynność najdłużej, jak się da. Zawsze jednak należy dostosowywać się do zaleceń ortodonty, ponieważ każdy przypadek jest inny i może wymagać innego podejścia.
Ile kosztuje aparat retencyjny?
Średni koszt aparatu retencyjnego wynosi 400-600 zł. Niektóre gabinety ortodontyczne wliczają już w tę cenę koszt wizyty kontrolnej. W innych gabinetach należy doliczyć do tego około 150 zł jako koszt wizyty.
Czyszczenie aparatu retencyjnego
Montowany na stałe aparat retencyjny szczotkuje się wraz z zębami podczas codziennej higieny jamy ustnej. Nie ma szczególnych wymagań. Należy jedynie pamiętać, aby nie pomijać nitkowania zębów i przestrzeni międzyzębowych również w zębach objętych retainerem. Jest ono wręcz szczególnie istotne właśnie tu, ponieważ przy metalowym druciku może gromadzić się płytka nazębna i kamień nazębny. W tym celu stworzono specjalne nici dentystyczne z usztywnianymi końcami, które pozwalają na przedostanie się do przestrzeni międzyzębowych pod retainerem.
Zdejmowany aparat retencyjny należy myć za każdym razem po wyjęciu go z jamy ustnej, a więc zazwyczaj rano po przebudzeniu się. Można czyścić go zwykłą pastą do zębów (unikając jednak past wybielających, które mogą zawierać w składzie drobinki ścierne i tym samym uszkadzać aparat). Po umyciu aparat dokładnie się suszy i umieszcza w specjalnym opakowaniu, najczęściej otrzymywanym od stomatologa wraz z retainerem.
Polecane produkty:
![]() |
Kolagen naturalny
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności ... Zobacz więcej... |
![]() |
Kwas hialuronowy
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Gul P., Nowak K., Krej M., Wykonanie płytki retencyjnej na modelu drukowanym w 3D, Nowoczesny Technik Dentystyczny, 1/2018.
- Marczyńska-Stolarek M., Leczenie ortodontyczne – podstawowe informacje, Zakład Ortodoncji Warszawski Uniwersytet Medyczny.
- Cobourne M., DiBiase A., Ortodoncja, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2021.