Reklama

Gardło

Spis treści

Gardło (łac. pharynx) to cewa ciągnąca się od podstawy czaszki aż do poziomu VI kręgu szyjnego. Stanowi wspólny odcinek zarówno dla przewodu pokarmowego, jak również układu oddechowego.

 

Gardło – budowa

Gardło to struktura przechodząca swoim końcem w przełyk. Jego długość zależy od wielu czynników, takich jak wiek, płeć czy budowa ciała, zazwyczaj wynosi jednak około 13-14 cm. Gardło jest najszersze na wysokości kości gnykowej, gdzie wymiar ten wynosi 4-5 cm. Ściana gardła składa się z 4 warstw i są to:

  • błona śluzowa – tkanka wyścielająca jamę omawianej struktury od strony wewnętrznej. Jedynie w części nosowej gardła błonę tę pokrywa nabłonek migawkowy, resztę natomiast pokrywa nabłonek wielowarstwowy płaski;
  • tkanka podśluzowa – jej główną funkcją jest łączenie wyżej opisanej błony z mięśniówką. W górnej części gardła tworzy powięź gardłowo-podstawną. Z kolei na podstawie czaszki przyczepia się do trzech kości czaszki;
  • błona mięśniowa – zbudowana z mięśni poprzecznie prążkowanych;
  • błona zewnętrzna – zbudowana z luźnej tkanki łącznej, która pokrywa mięśniówkę z zewnątrz. Błonę tę zwie się również powięzią gardłową. Przechodzi ona u górze w powięź policzkowo-gardłową, natomiast ku dołowi w przestrzeń zagardłową.

W medycynie szczególne znaczenie ma błona zewnętrzna, ponieważ to właśnie w tej tkance powstają w warunkach patologicznych ropnie zagardłowe. Stan zapalny z tego miejsca szerzy się bardzo szybko i w efekcie może dojść nawet do przepony.

Części gardła

Wyróżnia się 3 główne części gardła:

  • nosową;
  • ustną;
  • krtaniową.

W części nosowej znajdują się nozdrza tylne (stąd nazwa), które posiadają połączenie z jamą nosową. Górna ściana tej części tworzy sklepienie gardła i ostatecznie przyczepia się do podstawy czaszki, którą stanowi dolna część kości potylicznej oraz do powierzchni dolnej kości klinowej. Na przejściu ściany górnej w tylną można zauważyć skupienie tkanki chłonnej zwane migdałkiem gardłowym. W przypadkach chorobowego przerostu migdałek ten zatyka nozdrza tylne i ujście gardłowe trąbki słuchowej, w ostateczności upośledzając słuch i zmuszając chorego do oddychania przez usta.

Część ustna od strony przedniej ma połączenie z jamą ustną. Od niej oddziela ją łuk podniebienno-gardłowy. Ten z kolei, wraz z łukiem podniebienno-językowym, ogranicza cieśń gardzieli. Z kolei część krtaniowa przechodzi w dolnej części w przełyk. Ku przodowi natomiast łączy się z krtanią tak zwanym wejściem do krtani. Wejście to ograniczają: nagłośnia, fałdy nalewkowo-nagłośniowe i wcięcie międzynalewkowe.

Mięśnie gardła

Mianem mięśni gardła opisuje się dwie podstawowe grupy mięśniowe – dźwigacze oraz zwieracze. Do dźwigaczy zalicza się:

  • mięsień rylcowo-gardłowy;
  • mięsień podniebienno-gardłowy.

Z kolei zwieracze gardła stanowią okrężną warstwę błony mięśniowej i rozpadają się na 3 części, będące trzema zwieraczami:

  • górny;
  • środkowy;
  • dolny.

Dźwigacze gardła ze względu na stały przyczep do powierzchni czaszki kurczą się i skracają gardło unosząc je. Natomiast główną funkcją zwieraczy jest zwężanie gardła.

Gardło – unaczynienie

Gardło jest unaczynione przez tętnicę gardłową wstępującą, która stanowi główne źródło krwi dla tej struktury. Jest to gałąź tętnicy szyjnej zewnętrznej. Ponadto za unaczynienie odpowiadają gałązki tętnic:

  • podniebiennej zstępującej;
  • podniebiennej wstępującej;
  • tarczowej górnej;
  • gardłowej najwyższej.

Istotną rolę pełni tutaj również układ chłonny zawierający liczne naczynia chłonne. Biegną one z gardła do węzłów chłonnych zagardłowych, natomiast z części krtaniowej do węzłów chłonnych szyjnych głębokich.

Gardło – unerwienie

Błona śluzowa części nosowej gardła jest unerwiona nerwami czuciowymi odchodzącymi od nerwu trójdzielnego, błona śluzowa części ustnej – nerwami odchodzącymi od nerwu językowo-gardłowego, zaś błona śluzowa części krtaniowej – nerwami odchodzącymi od nerwu błędnego.

Mięśnie gardła są unerwione przez nerw językowo-gardłowy oraz nerw błędny. Zarówno nerwy czuciowe, jak i ruchowe oraz współczulne tworzą splot gardłowy. Lokalizuje się on na tylnej ścianie gardła.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
  2. Łasiński W., Anatomia głowy dla stomatologów, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1993.
Kategorie
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Aktualności

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *