Achalazja to rzadka choroba przełyku, w której dolny zwieracz przełyku nie rozluźnia się prawidłowo w trakcie połykania śliny lub kęsów pokarmowych. Pokarm i płyny mają wtedy trudność z przejściem do żołądka, co generuje szereg dolegliwości i stwarza zagrożenie zachłyśnięcia się. Stan ten wymaga szybkiego leczenia.
Co to jest achalazja? Objawy
Achalazja, czyli skurcz wpustu, jest rzadką przewlekłą, czynnościową chorobą polegającą na wzmożonym ciśnieniu dolnego zwieracza przełyku, jego upośledzonej relaksacji i utracie prawidłowej perystaltyki przełyku. Można więc powiedzieć, że charakteryzuje się:
- wzmożonym napięciem spoczynkowym dolnego zwieracza przełyku (LES);
- brakiem odruchowego rozkurczu dolnego zwieracza przełyku w odpowiedzi na nadchodzącą falę perystaltyczną;
- brakiem skutecznej fali perystaltycznej w trzonie przełyku.
Zaburzenia te prowadzą do czynnościowej niedrożności przełyku, zastoju pokarmu, wtórnego poszerzenia i zapalenia przełyku. Typowe objawy związane z achalazją przełyku są następujące:
- dysfagia;
- wymioty;
- ból umiejscowiony za mostkiem;
- krztuszenie się podczas jedzenia;
- wolne jedzenie;
- utrata masy ciała;
- objawy z dróg oddechowych, takie jak aspiracyjne zapalenie płuc.
Obraz kliniczny różni się od tego, na jakim stopniu zaawansowania znajduje się patologia. U pacjentów z tym problemem zdarzają się wymioty niestrawioną, zalegającą w poszerzonym przełyku treścią pokarmową oraz gromadzącą się śliną.
Achalazja – przyczyny
Dokładne przyczyny achalazji wciąż nie zostały w pełni poznane. Uważa się, że podstawową rolę w rozwoju choroby odgrywają czynniki genetyczne, autoimmunologiczne oraz infekcyjne. Potwierdzono, że kluczowe jest jednoczesne występowanie chorób z autoagresji, zwłaszcza twardziny układowej oraz choroby Addisona. Zwiększone ryzyko rozwoju achalazji stwierdza się ponadto w przypadku zakażenia wirusem półpaśca, opryszczki pospolitej i brodawczaka ludzkiego.
Sam mechanizm patologii jest jednak dobrze znany. W achalazji zaburzona zostaje praca nerwów przełyku, w konsekwencji czego zanika prawidłowa perystaltyka, a dolny zwieracz przełyku pozostaje zbyt napięty. To prowadzi ostatecznie do trwałego rozszerzenia przełyku i zalegania pokarmu.
Diagnostyka achalazji
Diagnostyka achalazji może obejmować różnorodne badania. Dla przykładu na zdjęciu RTG po podaniu barytu widać poszerzenie proksymalnego odcinka przełyku, zwężenie wpustu z charakterystycznym objawem „ptasiego dziobu” oraz opóźnione przechodzenie środka kontrastowego do żołądka. Z kolei gastroduodenoskopia jest złotym standardem w diagnostyce przyczyny zwężenia przełyku. Umożliwia wykluczenie obecności procesów rozrostowych, pierścieni przełyku, zwężeń pozapalnych czy pourazowych (oparzenia chemiczne). Badaniem potwierdzającym rozpoznanie achalazji jest każdorazowo manometria przełyku. Badanie wysokiej rozdzielczości pozwala na wyodrębnienie typów achalazji według klasyfikacji Chicago.
Achalazja – leczenie
Jeszcze do niedawna podstawową formą leczenia achalazji była miotomia laparoskopowa z fundoplikacją. Inne wykorzystywane metody to rozszerzanie pneumatyczne balonami o dużych średnicach lub, w wybranych przypadkach, iniekcje toksyny botulinowej w okolicę dolnego zwieracza przełyku. Ostatnimi czasy coraz powszechniej wykorzystuje się jednak przezustną miotomię endoskopową (POEM). Wyróżnia się niższą inwazyjnością oraz podobną skutecznością i profilem bezpieczeństwa co miotomia laparoskopowa. Metody leczenia achalazji dobierane są zawsze indywidualnie, zależnie od wyników diagnostycznych.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Szymczuk B., Milczarek J., Iwan M., Wosiewicz P., Ostrowski B., Achalazja – omówienie aktualnego stanu wiedzy, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2023, Tom 29, Nr 2, 89-94.
- Binkowska-Borgosz I., Waśko-Czopnik D., Botke N., Gaweł K., Białek A., Przezustna miotomia endoskopowa (POEM) – nowy standard w leczeniu achalazji?, Gastroenterologia Kliniczna. Postępy i Standardy, 2/2016.
- Jarzębicka D., Sieczkowska J., Kierkuś J., Dądalski M., Woynarowski M., Oracz G., Achalazja przełyku u dzieci, Post N Med 2016; XXIX(4): 241-245.
