Mięśnie gardła dzielą się na 2 podstawowe grupy, mięśnie zwieracze gardła (łac. musculi constrictores pharyngis) oraz mięśnie podłużne gardła (łac. musculi longitudinales pharyngis). Wszystkie one uzupełniają wzajemnie swoje działanie, umożliwiając sprawne przełykanie kęsów pokarmowych, utrzymanie drożności gardła oraz wspierając funkcję mowy.
Mięśnie zwieracze gardła
Mięśnie zwieracze gardła, jak wskazuje nazwa, tworzą zewnętrzną, okrężną warstwę ściany gardła. Tym samym dbają o to, by “zwierało” się ono prawidłowo, co ma kluczowe znaczenie podczas przełykania kęsów pokarmowych, ale i przy modulacji głosu czy mowie. Anatomicznie układają się dachówkowato: górny częściowo zachodzi na środkowy, a środkowy na dolny. W trakcie połykania śliny, płynów lub kęsów pokarmowych kurczą się kolejno od góry ku dołowi, przesuwając kęs pokarmowy do przełyku. Działa to nieco na zasadzie ruchów perystaltycznych jelit.
Mięsień zwieracz górny gardła
Mięsień zwieracz górny gardła (łac. musculus constrictor pharyngis superior) ma kilka przyczepów początkowych, które można przedstawić następująco:
- haczyk blaszki przyśrodkowej wyrostka skrzydłowatego kości klinowej;
- szew skrzydłowo-żuchwowy;
- tylny koniec kresy żuchwowo-gnykowej żuchwy;
- boczna powierzchnia języka.
Jego przyczepy końcowe są następujące:
- szew gardłowy;
- guzek gardłowy kości potylicznej.
Mięsień ten unerwia splot gardłowy, w największym stopniu zaś włókna ruchowe nerwu błędnego.
Mięsień zwieracz środkowy gardła
Mięsień zwieracz środkowy gardła (łac. musculus constrictor pharyngis medius) to mięsień o następujących przyczepach początkowych:
- róg większy kości gnykowej;
- róg mniejszy kości gnykowej;
- więzadło rylcowo-gnykowe.
Z kolei przyczepy końcowe są następujące:
- szew gardłowy;
- zwieracz górny i zwieracz dolny.
Także ten mięsień jest unerwiony przez splot gardłowy, głównie nerw błędny.
Mięsień zwieracz dolny gardła
Mięsień zwieracz dolny gardła (łac. musculus constrictor pharyngis inferior) to najsilniejszy ze wszystkich zwieraczy gardła, ponieważ od niego zależy, czy pokarm przedostanie się dalej do przełyku, a później do żołądka. Dzieli się na część tarczowo-gardłową oraz część pierścienno-gardłową. Jego przyczepy początkowe są następujące:
- część tarczowo-gardłowa: odchodzi od kresy skośnej chrząstki tarczowatej krtani;
- część pierścienno-gardłowa: odchodzi od chrząstki pierścieniowatej krtani.
Włókna biegną ku tyłowi do szwu gardłowego, gdzie znajduje się jego wspólny przyczep końcowy, zaś dolne włókna dodatkowo przechodzą w mięśniówkę przełyku. Za unerwienie mięśnia odpowiada nerw błędny i cały splot gardłowy, lecz dodatkowo także nerwy krtaniowe.
Mięśnie podłużne gardła
Mięśnie podłużne gardła tworzą wewnętrzną warstwę mięśniową ściany gardła. Ich włókna biegną pionowo. W przeciwieństwie do zwieraczy nie zwężają gardła, lecz unoszą je, lekko skracają i umożliwiają fonację. Do tej grupy zalicza się 3 istotne mięśnie.
Mięsień rylcowo-gardłowy
Mięsień rylcowo-gardłowy (łac. musculus stylopharyngeus) jest spośród mięśni podłużnych gardła najdłuższy i tym samym najlepiej rozwinięty. Jego przyczep początkowy lokalizuje się na wyrostku rylcowatym kości skroniowej, po czym włókna biegną w kierunku dolnym i przyśrodkowym, by zakończyć się w ścianie gardła, w chrząstce tarczowatej krtani, a częściowo by zmieszać się z włóknami mięśnia podniebienno-gardłowego. Za unerwienie tego mięśnia odpowiada nerw językowo-gardłowy. Ciekawostką jest, że to jedyny mięsień gardła unerwiony przez ten nerw.
Mięsień podniebienno-gardłowy
Mięsień podniebienno-gardłowy (łac. musculus palatopharyngeus) tworzy anatomicznie łuk podniebienno-gardłowy, można go więc zaobserwować gołym okiem podczas dokładnych oględzin jamy ustnej. Ma następujące przyczepy początkowe:
- rozcięgno podniebienne;
- tylna część podniebienia twardego.
Z kolei przyczepy końcowe są następujące:
- ściana gardła;
- chrząstka tarczowata krtani;
- szew gardłowy.
Za unerwienie tego mięśnia odpowiada splot gardłowy oraz włókna ruchowe nerwu błędnego.
Mięsień trąbkowo-gardłowy
Mięsień trąbkowo-gardłowy (łac. musculus salpingopharyngeus) jest spośród wszystkich omówionych struktur rozwinięty najsłabiej. Ma swój początek na chrząstce trąbki słuchowej, następnie biegnie dalej w fałdzie trąbkowo-gardłowym i łączy się w pewnym momencie z mięśniem podniebienno-gardłowym. Jego przyczepy końcowe to ściana gardła, a częściowo również włókna mięśnia podniebienno-gardłowego.
Polecane produkty:
|
BIO Acerola - naturalna witamina C
Naturalna witamina C pozyskana została z ekologicznych upraw z owocu o nazwie Acerola. Jest standaryzowana co oznacza, że wyselekcjonowano tylko najwyższej jakości owoce, a z nich pozyskano ekstrakt. Dzięki temu ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
