Nagłośnia (łac. epiglottis) to elastyczna i sprężysta chrząstka znajdująca się w krtani, która w trakcie połykania zamyka wejście do dróg oddechowych, chroniąc przed zakrztuszeniem. W medycynie stanowi istotną strukturę układu oddechowego, a jej zapalenie może stanowić stan zagrożenia życia. Diagnostyką i leczeniem problemów nagłośni zajmuje się lekarz otorynolaryngolog.
Nagłośnia – anatomia
Nagłośnia jest chrząstką pokrytą błoną śluzową, zlokalizowaną u wejścia do krtani. Anatomicznie rozszerza się u góry i silnie zwęża ku dołowi. Zbudowana jest z bardzo sprężystej chrząstki, gruczołów śluzowo-surowiczych i błony śluzowej. Po bokach nagłośni znajdują się fałdy błony śluzowej (fałdy nalewkowo-nagłośniowe i fałdy gardłowo-nagłośniowe), które łączą nagłośnię odpowiednio z chrząstkami nalewkowatymi i ścianami bocznymi gardła. Natomiast przednia powierzchnia części nadgnykowej nagłośni łączy się z nasadą języka trzema fałdami:
- fałdem językowo-nagłośniowym pośrodkowym;
- dwoma fałdami językowo-nagłośniowymi bocznymi.
Odpowiadają one za zakres ruchu nagłośni.
Warto podkreślić, że brzegi boczne i powierzchnia przednia (językowa) nagłośni pokrywa nabłonek wielowarstwowy płaski, na powierzchni tylnej (krtaniowej) nabłonek ten przechodzi z kolei w nabłonek migawkowy zawierający kubki smakowe, co (jak wskazuje nazwa) jest kluczowe dla prawidłowego odczuwania bodźców smakowych.
Mówiąc w znacznym skrócie, nagłośnia jest nieparzystą i ruchomą chrząstką krtani, znajdującą się między fałdami głosowymi i chrząstkami nalewkowatymi.
Nagłośnia – funkcje
Rola nagłośni w organizmie człowieka jest nieoceniona, choć często bagatelizowana. To właśnie ta struktura odpowiada za:
- ochronę dróg oddechowych – w trakcie przełykania śliny, płynów, kęsów pokarmowych czy nawet leków nagłośnia opada (obniża swoją pozycję), zamykając tym samym wejście do krtani i tchawicy. Dzięki temu przełykane substancje trafiają do dalszych dróg pokarmowych, a nie do dróg oddechowych, co mogłoby spowodować zadławienie się, zachłystowe zapalenie płuc, niemożność wzięcia oddechu, a skrajnie nawet zgon przez zakrztuszenie i uduszenie;
- wspieranie komfortowego oddychania – w pozycji spoczynkowej nagłośnia jest otwarta i znajduje się w pozycji bardziej pionowej. Pozwala to na swobodny przepływ powietrza do krtani i dalszych odcinków układu oddechowego, a ostatecznie aż do płuc;
- uczestnictwo w tworzeniu dźwięku – nie jest ona wprawdzie typowym narzędziem fonacyjnym, jednak jej poszczególne ustawienia mogą znacząco wpływać na barwę głosu, rezonans głosu oraz przepływ powietrza przez krtań.
Dodatkowo nagłośnia tworzy przednio górną granicę krtani i współpracuje z innymi chrząstkami oraz mięśniami, stabilizując jej strukturę.
Zapalenie nagłośni
Znaczne rozpowszechnienie infekcji górnych dróg oddechowych jest częste zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym, co wiąże się częściowo z chwilowym spadkiem odporności u wielu osób. Ostre zapalenie nagłośni to jedno z najrzadszych rodzajów zapaleń krtani, ale też jedno z najcięższych w przebiegu, ze śmiertelnością sięgającą nawet 7%. Dotyka ono głównie pacjentów pediatrycznych w wieku 2-7 lat. Infekcję wywołują w znacznej większości przypadków H. influenzae typu b (u ok. 90% pacjentów pediatrycznych i 25% dorosłych), rzadziej S. pneumoniae, paciorkowce β-hemolizujące lub Klebsiella pneumoniae.
Charakterystyczną cechą ostrego zapalenia nagłośni jest szybki przebieg choroby z gwałtownym pogorszeniem stanu klinicznego i rozwojem ostrej duszności krtaniowej ze stridorem w ciągu 6-12 godzin od pojawienia się gorączki i cech zakażenia górnych dróg oddechowych. U pacjenta zauważyć można:
- silny ból gardła z dysfagią i ślinieniem się;
- stłumienie głosu (opisywanego niekiedy jako tzw. głos barani);
- duszność (początkowo wdechową, następnie wdechowo-wydechową);
- niepokój.
Leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej. Opiera się ono na antybiotykoterapii ze względu na bakteryjne podłoże problemu, a uzupełniająco stosuje się leczenie objawowe. Podejrzenie ostrego zapalenia nagłośni stanowi wskazanie do hospitalizacji.
Polecane produkty:
|
BIO Acerola - naturalna witamina C
Naturalna witamina C pozyskana została z ekologicznych upraw z owocu o nazwie Acerola. Jest standaryzowana co oznacza, że wyselekcjonowano tylko najwyższej jakości owoce, a z nich pozyskano ekstrakt. Dzięki temu ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
- Zielińska-Bliźniewska H., Olszewski J., Ostre podgłośniowe i nadgłośniowe zapalenie krtani, Medycyna po Dyplomie, 12/2019.
- Rogalska M., Misiołek M., Zakażenia górnych dróg oddechowych – skojarzone leczenie objawowe i przyczynowe z perspektywy otorynolaryngologicznej, Lekarz POZ, 5/2024.
