Migdałek gardłowy (łac. tonsilla pharyngea) to skupisko tkanki limfatycznej znajdujące się w nosogardle, czyli w części gardła położonej za jamą nosową i nad podniebieniem miękkim. Stanowi element układu odpornościowego, a dokładniej chłonnego pierścienia Waldeyera. W niektórych przypadkach, podobnie jak migdałki podniebienne, ma tendencję do przerastania.
Migdałek gardłowy – lokalizacja
Anatomicznie migdałek gardłowy lokalizuje się na sklepieniu i tylnej ścianie nosogardła, tuż za nosem, w pobliżu ujść trąbek słuchowych prowadzących do uszu środkowych. Z tego też względu stan zapalny, obrzęk i inne patologie wywołują dolegliwości takie jak:
- zatkanie nosa;
- zaburzenia oddychania;
- zaburzenia słuchu;
- nawracające zapalenie uszu.
Wszystko wiąże się z lokalizacją tego migdałka.
Warto wiedzieć, że migdałek gardłowy rozwija się po narodzinach i największy rozmiar osiąga w okolicach 3.-7. roku życia, gdy kształtuje się odporność dziecka. Następnie w okresie dojrzewania zaczyna stopniowo zanikać (miejsce ma jego inwolucja). U dorosłego człowieka praktycznie nie występuje.
Migdałek gardłowy – anatomia
Migdałek gardłowy zbudowany jest głównie z tkanki limfatycznej, licznych limfocytów (komórek odpornościowych), a także fałdów błony śluzowej, których najważniejszą rolą jest zwiększanie powierzchni kontaktu z drobnoustrojami chorobotwórczymi. Nie ma wyraźnej torebki, w związku z czym jego granice są mniej ostre niż np. w przypadku migdałków podniebiennych.
W obrazie mikroskopowym, czyli w znacznym powiększeniu, w tkance migdałka gardłowego zaobserwować można grudki chłonne, centra rozmnażania limfocytów, a także nabłonek migawkowy wielorzędowy charakterystyczny dla dróg oddechowych.
Migdałek gardłowy – funkcje
Migdałek gardłowy zaliczyć można do tzw. pierścienia chłonnego Waldeyera gardła, w którego skład dodatkowo wchodzą:
- migdałki podniebienne;
- migdałek językowy;
- skupiska tkanki limfatycznej wokół ujść trąbek słuchowych.
Odpowiadają one za rozpoznawanie patogenów chorobotwórczych (między innymi wirusy, bakterie, grzyby, roztocza, zanieczyszczenia, alergeny i wiele innych), inicjowanie odpowiedzi immunologicznej, a także produkcję przeciwciał. Tym samym wspomniane patogeny nie przedostają się do dalszych odcinków dróg oddechowych lub pokarmowych, gdzie mogłyby wywołać uogólnioną odpowiedź zapalną lub infekcję całego organizmu.
Migdałek gardłowy – unerwienie i unaczynienie
Krew do migdałka gardłowego dociera głównie przez tętnicę gardłową wstępującą, tętnicę twarzową oraz tętnicę szczękową. Z kolei za unerwienie odpowiadają głównie nerwy splotu gardłowego oraz gałęzie nerwu językowo-gardłowego.
Powiększenie migdałka gardłowego
Większości infekcji w obrębie górnych dróg oddechowych towarzyszy obrzęk skupisk tkanki limfatycznej, która pomaga w walce z infekcją. Jednakże długotrwała stymulacja tej tkanki może prowadzić do rozwoju trwałego powiększenia migdałków, zarówno gardłowego, jak i podniebiennych. Można więc stwierdzić, że główną przyczyną przerostu migdałków są nawracające oraz przewlekłe stany zapalne górnych dróg oddechowych i jamy ustnej.
Typowe objawy tego stanu są następujące:
- chrapanie oraz okresy bezdechów sennych;
- częste infekcje górnych dróg oddechowych;
- przedłużające się katary z nosa;
- brak apetytu, który mogą prowadzić do niedoborów pokarmowych;
- zmiana barwy głosu;
- częste zapalenia zatok obocznych nosa;
- upośledzenie lub brak węchu.
Lekarz otorynolaryngolog lub pediatra decydują o tym, czy przerośnięty migdałek nadaje się do zabiegu. Niektórzy rodzice martwią się, jak usunięcie migdałka wpłynie na kształtującą się odporność malca. Otóż należy podkreślać, że migdałek gardłowy jest istotnym, ale nie jedynym elementem układu odpornościowego. Jeśli to możliwe, unika się adenotomii u dzieci poniżej 3. roku życia, później jednak nie ma przeciwwskazań do zabiegu, jeśli przerost migdałka rzeczywiście wywołuje uciążliwe dolegliwości. Nie ma to większego wpływu na odporność ogólną.
Adenotomia polega na usunięciu przerośniętego migdałka gardłowego lub jego części. Procedurę wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, a trwa ona około 30-45 minut.
Polecane produkty:
|
BIO Acerola - naturalna witamina C
Naturalna witamina C pozyskana została z ekologicznych upraw z owocu o nazwie Acerola. Jest standaryzowana co oznacza, że wyselekcjonowano tylko najwyższej jakości owoce, a z nich pozyskano ekstrakt. Dzięki temu ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
- Leczenie operacyjne przerośniętego migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych, Szpital Salus, Słupsk.
