Podniebienie miękkie (łac. palatum molle) jest ruchomym fałdem mięśniowo-śluzówkowym, stanowiącym przedłużenie podniebienia twardego. Znajduje się więc w jamie ustnej, jednak nieco dalej od przednich zębów górnych, czyli bliżej okolic gardła. Pełni ważne funkcje, ponieważ uczestniczy w połykaniu, mówieniu i oddychaniu.
Podniebienie miękkie – charakterystyka
Pod względem anatomicznym podniebienie miękkie składa się z takich elementów jak:
- mięsień naprężacz podniebienia – jego ścięgno zawija się pod kątem prostym wokół haczyka skrzydłowego, natomiast swoje zakończenie ma w rozcięgnie podniebiennym. Rola tego mięśnia została bardzo dobrze poznana, otwiera on trąbkę słuchową oraz napina podniebienie miękkie, przypuszczalnie obniżając jego część przednią;
- mięsień podniebienno-gardłowy – przebiega w łuku podniebiennym tylnym. Fizjologicznie przemieszcza podniebienie miękkie ku tyłowi i dołowi;
- mięśnie języczka – obustronnie skracają i unoszą języczek ku górze;
- mięsień dźwigacz – może on bardzo silnie się obkurczać ze znacznym jednoczesnym skracaniem swojej długości. Mięśnie po obu stronach pociągają podniebienie do przodu i do tyłu;
- mięsień podniebienno-językowy – zlokalizowany w łuku podniebiennym przednim. Fizjologicznie obniża podniebienie i pociąga je ku przodowi.
Warto podkreślić, że wyróżniamy 3 długości podniebienia miękkiego, co zależy w dużej mierze od uwarunkowań genetycznych:
- długie – najbardziej korzystne w kontekście kształcenia głosu;
- średnie;
- krótkie.
Ustawienie podniebienia miękkiego jest zmienne osobniczo, ale również zmienne w ciągu dnia. Dla przykładu podczas spokojnego oddychania zwisa ono niemalże pionowo ku dołowi i oddziela jamę ustną od gardła. Natomiast w trakcie połykania unosi się i ustawia poziomo, stykając się z tylną ścianą gardła. Oddziela wówczas jego część górną (nosową) od części środkowej (ustnej).
Jeśli chodzi o sam wygląd, podniebienie miękkie jest delikatne, lekko różowe, elastyczne. Można dotknąć go zarówno palcem, jak i koniuszkiem języka.
Podniebienie miękkie – funkcje
Podniebienie miękkie pełni w organizmie i życiu codziennym człowieka istotne funkcje. Przede wszystkim zamyka drogę do nosa podczas połykania wody, innych płynów, śliny lub kęsów pokarmowych, przez co nie przedostają się one do układu oddechowego, co byłoby skrajnie niebezpieczne. Mogłoby wywołać zablokowanie drożności nosa, duszności, zachłystowe zapalenie płuc i wiele innych negatywnych konsekwencji.
Zobacz również: Czy oddychanie przez usta jest szkodliwe?
Dodatkowo podniebienie miękkie uczestniczy w wyraźnej, prawidłowej mowie. Kontroluje przepływ powietrza między jamą ustną a nosową, dzięki czemu z łatwością możemy wymawiać głoski takie jak: k, g oraz h. Jako że to właśnie podniebienie miękkie reguluje ilość powietrza przepływającego przez nos, możliwe jest sprawne wypowiadanie dźwięków nosowych (np. „m” i „n”). Jeśli podniebienie miękkie jest nadmiernie wiotkie lub zbyt długie, może wibrować w trakcie snu. Jest to właśnie jeden z mechanizmów powstawania chrapania.
Na koniec warto wspomnieć, że podniebienie miękkie uczestniczy w skutecznej ochronie dróg oddechowych i całego organizmu. Głównie z tego względu, że podczas kaszlu lub odruchu wymiotnego pomaga kierować powietrze i treści na zewnątrz, a nie do nosa. W obrębie podniebienia miękkiego znajdują się również migdałki, których rola skupia się przede wszystkim na neutralizacji patogenów (wirusów, bakterii, roztoczy, toksyn), które mogą przedostawać się do organizmu przez jamę ustną. Wytwarzają limfocyty i przeciwciała, które pomagają zwalczać infekcje w całym organizmie.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
Olej z czarnuszki to w 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Danel R., Rola podniebienia miękkiego w procesie rozwoju techniki wokalnej, Logopedia Silesiana 3, 68-75.
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
