Mięsień pierścienno-gardłowy (łac. musculus cricopharyngeus) stanowi anatomiczną część mięśnia zwieracza dolnego gardła i pełni bardzo ważną rolę w mechanizmie połykania. Częściowo pracuje niezależnie od woli człowieka, choć w pewnym stopniu rzeczywiście można na niego wpływać.
Mięsień pierścienno-gardłowy – anatomia
Mięsień pierścienno-gardłowy stanowi najniższą część mięśnia zwieracza gardła dolnego. Jest to istotna struktura anatomiczna zlokalizowana na poziomie chrząstki pierścieniowatej krtani, tworząca pierścień mięśniowy wokół gardła na przejściu do przełyku. Obejmuje tylną i boczną część chrząstki pierścieniowatej krtani, tworzy też górny zwieracz przełyku.
Pod względem swojej budowy anatomicznej składa się z włókien mięśniowych biegnących poprzecznie i okrężnie, tym samym otaczając ściśle wejście do przełyku i tworząc pewien rodzaj „pierścienia” mięśniowego. Mięsień pierścienno-gardłowy ma stosunkowo grubą warstwę włókien, co umożliwia skuteczne zamykanie światła przełyku. Jego przyczepy można w skrócie przedstawić następująco:
- przyczep początkowy (pp) – tylna i boczna powierzchnia chrząstki pierścieniowatej krtani (jego włókna obejmują ją niemal jak obręcz);
- przyczep końcowy (pk) – włókna tego mięśnia łączą się w linii pośrodkowej tylnej, choć część z nich przechodzi bezpośrednio w warstwę mięśniową górnego odcinka przełyku.
Ciekawostką jest, że mięsień pierścienno-gardłowy nie tworzy klasycznego lejkowatego układu jak pozostałe zwieracze gardła, jego włókna biegną bardziej okrężnie. Niewysoko nad nim znajduje się tzw. trójkąt Killiana, czyli miejsce o słabszej budowie, gdzie może powstawać tzw. uchyłek Zenkera.
Mięsień pierścienno-gardłowy – funkcje
Mięsień pierścienno-gardłowy odgrywa bardzo ważną rolę w procesie połykania, funkcjonując jako fizjologiczny zwieracz górnego odcinka przełyku. W stanie spoczynku pozostaje skurczony, zapobiegając refluksowi treści pokarmowej z przełyku do gardła oraz przeciwdziałając przedostawaniu się powietrza do przełyku podczas oddychania. Jednak w momencie aktu połykania ulega rozluźnieniu, umożliwiając przejście kęsa pokarmowego.
Niestety w medycynie spotkać można się z dysfunkcjami tego mięśnia, które w wielu przypadkach prowadzą do różnego rodzaju zaburzeń połykania (dysfagia). Wśród patologii związanych z tym mięśniem wymienia się choćby wspomniany wcześniej uchyłek Zenkera, który tworzy się w konsekwencji zwiększonego ciśnienia w gardle przy niewystarczającym rozluźnieniu mięśnia podczas połykania.
Unerwienie mięśnia pierścienno-gardłowego
Mięsień pierścienno-gardłowy jest unerwiany przede wszystkim przez nerw błędny, a dokładniej przez gałęzie nerwu krtaniowego wstecznego oraz nerwu krtaniowego dolnego, które są jego istotnymi odnogami. Mięsień otrzymuje także włókna ze splotu gardłowego, w skład którego (poza nerwem błędnym) wchodzą: nerw językowo-gardłowy oraz włókna współczulne.
Unaczynienie mięśnia pierścienno-gardłowego
Za unaczynienie omawianego mięśnia odpowiadają przede wszystkim:
- tętnica tarczowa dolna;
- gałęzie tętnicy gardłowej wstępującej;
- gałęzie tętnicy szyjnej zewnętrznej.
Znajomość dobrego unaczynienia tej okolicy ma ogromne znaczenie zwłaszcza przy zabiegach chirurgicznych w obrębie krtani, gardła i tarczycy. Uszkodzenie naczyń w tej okolicy może prowadzić do krwawień trudnych do opanowania.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
- https://leksykon.com.pl/tag/miesien-pierscienno-gardlowy/.
