Desensytyzacja to pojęcie odnoszące się do odczulania w medycynie, czyli zwiększania tolerancji organizmu na początkowo małe dawki alergenów podawane do niego w sposób kontrolowany, by tym samym wyeliminować alergię. Procedury te cieszą się ogromną popularnością, mimo swojego długiego czasu trwania, ponieważ długoterminowo znacząco poprawiają komfort życia.
Desensytyzacja – na czym polega?
Procedura desensytyzacji polega na wytworzeniu czasowego stanu tolerancji na substancję, która spowodowała reakcję nadwrażliwości. Wzrastające stopniowo dawki danego leku podaje się pacjentowi w ciągu kilku godzin lub dni, aż do osiągnięcia tolerowanej dawki terapeutycznej.
Można więc również powiedzieć, że desensytyzacja polega na indukcji tolerancji na określony lek, poprzez podawanie go w stopniowo zwiększanych dawkach, aż do osiągnięcia dawki terapeutycznej, przy jednoczesnym braku lub minimalnych działaniach niepożądanych. Uważa się, że wielokrotne podawanie podprogowych dawek leku zapewnia wystarczającą ilość determinantów antygenowych do wiązania IgE na powierzchni bazofili i mastocytów bez tworzenia wiązań krzyżowych, czego konsekwencją jest brak reakcji komórek na większe dawki leku.
Stan tolerancji w przebiegu desensytyzacji utrzymuje się tak długo, dopóki kontynuowane jest podawanie leku. Utrata następuje przy odstawieniu leku. W przypadku pominięcia przez pacjenta dawek leku w przebiegu desensytyzacji lub przy potrzebie ponownego sięgnięcia po alergen w przyszłości należy powtórzyć desensytyzację.
Desensytyzacja – wskazania
Podstawowe wskazania do desensytyzacji obejmują stany nadwrażliwości i alergie, najczęściej na pyłki drzew, kwiatów, traw, jad owadów błonkoskrzydłych (pszczoły, osy, szerszenie), niektóre alergeny pokarmowe (orzechy, mleko, jajka). Na procedurę odczulania warto zdecydować się zwłaszcza wtedy, gdy objawy są wyjątkowo nasilone, nie reagują na inne postępowanie oraz utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Szczególnym wskazaniem jest alergia lub nadwrażliwość na leki, na przykład na penicyliny. Taki stan jest zwłaszcza niebezpieczny u osób, które potrzebują leczenia danymi farmaceutykami, ponieważ jako jedyne są one w stanie usunąć ich problem zdrowotny. Desensytyzacja jest wówczas przeprowadzana pod szczególnym nadzorem w placówkach medycznych.
Desensytyzacja – psychologia
Warto wiedzieć, że pojęcie desensytyzacji używane jest również w psychologii i psychiatrii, gdzie opisuje stopniowe przyzwyczajanie się do tego, co wzbudza w nas silny lęk, niepokój, a niekiedy nawet fobię. Oczywiście taka ekspozycja przebiega w ściśle kontrolowanych warunkach i po pełnej zgodzie pacjenta, ponieważ w innym razie mogłaby jedynie nasilić lęki. Dla przykładu przy fobii dotyczącej pająków odbyć się może desensytyzacja polegająca początkowo na oglądaniu obrazków pająków, po czym po pewnym czasie przechodzi się do oglądania filmów z pająkami, a jeszcze później do oglądania pająków na żywo, jednak z daleka bądź przez zabezpieczoną szybę terrarium. Ostatnim krokiem ma być dotknięcie pająka lub wzięcie go na dłoń, bez odczuwania objawów strachu czy lęku.
Czy desensytyzacja jest bezpieczna?
Desensytyzacja w psychologii jest całkowicie bezpieczna, ponieważ polega na stopniowym, kontrolowanym oswajaniu pacjenta z bodźcem, który wywołuje lęk. Podkreśla się, że taka ekspozycja odbywa się w tempie dostosowanym do osoby, a doświadczony terapeuta dba o to, by nie doszło do przeciążenia układu nerwowego. Jednocześnie stosuje się techniki relaksacyjne i regulację emocji, a cały proces jest odwracalny, można zwolnić lub zatrzymać ekspozycję w dowolnym, wybranym przez pacjenta momencie.
Z kolei desensytyzacja w alergologii jest metodą skuteczną i praktykowaną od wielu lat. Zabiegi wykonuje się w ośrodkach i gabinetach medycznych, gdzie ewentualna pomoc może zostać natychmiast wdrożona. Jednak dawki alergenów są na tyle małe, że ryzyko poważniejszych działań niepożądanych jest naprawdę znikome. Pacjent jest obserwowany nie tylko w trakcie podawania alergenu, ale również pewien czas po zakończeniu procedury. Również można więc stwierdzić, że jest to metoda bezpieczna.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
Olej z czarnuszki to w 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Rozłucka L., Branicka O., Kozłowska R., Rogala B., Gawlik R., Gluck J., Desensytyzacja penicyliną chorej na kiłę w ciąży, Alergia Astma Immunologia 2021, 26 (1): 36-39.
- Stanisławiak-Rudowicz J., Chudecka-Głaz A., Jazel M., Mądry R., Desensytyzacja u chorych nadwrażliwych na związki platyn w ginekologii onkologicznej, Oncol Clin Pract. 2021; 17.
