Niedrożność dróg oddechowych to stan, w którym ciało obce lub substancja półpłynna blokuje drożność górnych dróg oddechowych, czyli gardła, przełyku lub krtani. Powietrze nie może wówczas swobodnie się przemieszczać, dochodzi do niedotlenienia. Jeśli niedrożność jest całkowita i nie zostanie wdrożona pomoc w dość krótkim czasie, istnieje ryzyko zagrożenia życia.
Niedrożność dróg oddechowych – przyczyny
Do niedrożności dróg oddechowych najczęściej dochodzi w momencie utkwienia ciała obcego w gardle lub w przełyku, co może wiązać się z następującymi czynnikami:
- zbyt szybkie jedzenie;
- mówienie podczas jedzenia;
- niedokładne przeżuwanie kęsów pokarmowych;
- spożywanie drobnych pokarmów, np. winogron, orzechów, cukierków, zwłaszcza w pośpiechu;
- połknięcie małych przedmiotów przez dziecko.
Niekiedy jednak do niedrożności może dojść na tle medycznym, czyli wskutek:
- infekcji gardła, przełyku, krtani;
- obrzęku górnych dróg oddechowych jako konsekwencję alergii lub wstrząsu anafilaktycznego;
- zachłyśnięcia się wymiocinami.
Każdy przypadek niedrożności dróg oddechowych wymaga podjęcia działań ratunkowych.
Niedrożność dróg oddechowych – objawy
Niedrożność dróg oddechowych może być częściowa (ciało obce lub wydzielina blokuje część przepływu powietrza) lub całkowita (ciało obce lub wydzielina blokuje cały przepływ powietrza). Całkowitą niedrożność dróg oddechowych u chorego z oddychaniem wysiłkowym charakteryzują ruchy paradoksalne klatki piersiowej i brzucha (oddychanie podobne do piłowania) w czasie próby wdechu klatka piersiowa zapada się, a brzuch się powiększa, ruchy odwrotne następują w czasie próby wydechu, aż do momentu, w którym poszkodowany straci przytomność.
Przy niedrożności częściowej oddychanie często jest możliwe, lecz mocno utrudnione, twarz staje się czerwona lub sina, pojawia się świst oddechowy, kaszel. Zachowana jest możliwość mówienia lub wydawania dźwięków, choć jest ona mocno utrudniona. Możliwości kaszlu i mowy nie ma przy niedrożności całkowitej.
Niedrożność dróg oddechowych – pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc przy niedrożności dróg oddechowych opiera się na odgórnym protokole AcBCDE, obowiązującym we współczesnej medycynie i ratownictwie. Na pierwszy plan, jeśli chodzi o algorytm AcBCDE (Airway and c-spine immobilisation, Breathing, Circulation, Disability, Exposure), wysuwa się utrzymanie drożności dróg oddechowych, co często u pacjentów urazowych stanowi duży problem. Udrażnianie dróg oddechowych łączy się zawsze z unieruchomieniem odcinka szyjnego kręgosłupa. Ze względu na możliwość uszkodzenia rdzenia kręgowego lub pogłębienia istniejących już jego obrażeń, unieruchomienie kręgosłupa ma zasadnicze znaczenie.
Mówiąc prostszym językiem, pierwsza pomoc przy niedrożności dróg oddechowych prezentuje się następująco krok po kroku:
- uderzenia w plecy, jeśli pacjent się zadławił, kontaktuje i próbuje kaszlem pozbyć się zalegającego ciała obcego – zwykle wystarczy 5 mocnych uderzeń między łopatki, gdy pacjent jest pochylony do przodu. Przy braku efektów stosuje się kolejny krok;
- manewr Heimlicha, czyli uciśnięcia nadbrzusza – stojąc za poszkodowanym, łapiemy go na nadbrzusze tuż pod mostkiem i wykonujemy kilka mocniejszych uciśnięć w kierunku do siebie i ku górze.
Jeśli i to nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, a osoba poszkodowana straci przytomność, wzywamy pogotowie ratunkowe (lub prosimy osobę znajdującą się razem z nami, by wykonała połączenie) i przystępujemy do pierwszej pomocy. Złotym standardem jest resuscytacja krążeniowo-oddechowa, czyli 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy ratunkowe. Schemat powtarza się bez przerwy aż do przyjazdu pogotowia lub aż do odzyskania przez poszkodowanego przytomności.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
Olej z czarnuszki to w 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Aleksandrowicz D., Gaszyński W., Gaszyński T., Wytyczne dotyczące udrażniania dróg oddechowych w warunkach pozaszpitalnych u chorych po urazach, Anestezjologia i Ratownictwo 2013; 7: 233-243.
- Olszewski J., Ostra niedrożność górnych dróg oddechowych – postępowanie w warunkach ambulatoryjnych i szpitalnych, Stany Nagłe po Dyplomie, 4/2021.
