Reklama

Witamina D

Spis treści

Witamina D i jej metabolity należą do grupy rozpuszczalnych w tłuszczach organicznych związków chemicznych. Działanie tej witaminy na organizm ludzki jest niezwykle obszerne, najczęściej jednak omawia się jej pozytywny wpływ na układ kostny.

Witamina D

Witamina D w organizmie człowieka

Znaczna część witaminy D jest produkowana w organizmie człowieka podczas ekspozycji na światło słoneczne, w szczególności na promienie UVB. Proces ten zależy jednak od wielu czynników, w tym głównie od wieku oraz pigmentacji skóry. W związku z tym, że ekspozycja na słońce jest współcześnie bardzo ograniczona (siedzący tryb życia, mało aktywności fizycznej na zewnątrz) – szczególnie w okresie jesienno-zimowym, odnotowuje się znaczne niedobory tej witaminy. Dotyczą one w pewnym stopniu niemal wszystkich ludzi w naszym kraju. Endogenna produkcja witaminy D wskutek ekspozycji na słońce pokrywa 90% całej jej puli w organizmie.

Źródłem witaminy D w organizmie człowieka może być również dieta. W tym celu należy spożywać:

  • tłuste ryby;
  • tran;
  • suszone grzyby;
  • jaja;
  • wątrobę zwierzęcą;
  • produkty mleczne.

Ze względu na powszechnie występujące niedobory – witamina D powinna być uzupełniona za pomocą suplementacji. Należy pamiętać, że dzienna dawka suplementacyjna nie powinna przekraczać poziomu 4000 IU. Aby w organizmie nastąpiły zmiany i wzrost poziomu witaminy D był zauważalny, suplementacja musi być regularna i trwać dłuższy czas. Suplementacja jest wskazana niemalże każdemu, ponieważ wraz z dietą nie można pokryć całkowitego zapotrzebowania organizmu – nawet często sięgając po te produkty.

Niedobór witaminy D

Główną przyczyną niedoboru witaminy D jest unikanie ekspozycji na słońce, przebywanie głównie w domu oraz nieodpowiednia dieta, uboga w tę witaminę. Jednakże wyróżnia się wiele stanów chorobowych, które przyczyniają się do spadku tej witaminy w ustroju. Są to między innymi:

  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • otyłość;
  • choroby nerek i serca;
  • podwyższony poziom parathormonu w organizmie;
  • nadczynność przytarczyc;
  • wyniszczające choroby, np. nowotworowe;
  • zespół złego wchłaniania;
  • zaburzenia odżywiania;
  • albinizm.

Niedobór witaminy D prowadzi przede wszystkim do zaburzeń w procesie mineralizacji tkanki kostnej. Pacjenci z niedoborem wykazują większą podatność na występowanie chorób przyzębia, patologicznych procesów resorpcyjnych oraz zaburzeń kościotworzenia. Dodatkowo zauważa się obniżone napięcie mięśni i zmniejszoną ich wydolność. U dzieci w wieku rozwojowym niedobór witaminy D może prowadzić do zaburzenia wyrzynania zębów zarówno mlecznych, jak i stałych.

Witamina D w stomatologii i ortodoncji

Przeprowadzając obszerne badanie wykazano, że lokalne podawanie witaminy D, gdy na zęby działa siła mechaniczna generowana przez aparat ortodontyczny, zwiększa szybkość przemian w obrębie tkanki kostnej, dzięki czemu następuje przyspieszenie przemieszczeń zębów. Można zatem wywnioskować, że witamina D przyczynia się do skrócenia czasu leczenia ortodontycznego.

Niedobór witaminy D przyczynia się do wypadania zębów, a także rozwoju próchnicy. W przypadku wypadania zębów mlecznych – witamina D warunkuje i wspiera proces wyrzynania się zębów stałych. Zatem, chcąc mieć piękne, zdrowe zęby, warto zbadać poziom witaminy D w organizmie i w razie konieczności uzupełniać niedobory.

Zobacz również: Wapń.

Pozostałe właściwości witaminy D

Witamina D wpływa przede wszystkim na zdrowie kości i zębów. Jednakże nie należy pomijać jej wszechstronnego działania na inne układu organizmu. Witamina D:

  • wspiera układ immunologiczny – poprzez stymulację aktywności fagocytów i kontrolę przemiany monocytów do makrofagów;
  • warunkuje dojrzewanie i różnicowanie keratynocytów;
  • pobudza syntezę insuliny przez trzustkę;
  • hamuje proliferację komórek nowotworowych;
  • wspiera proces wchłaniania wapnia w jelicie cienkim;
  • zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy.

Ze względu na tak liczne i ważne właściwości, witamina D powinna być dostarczana w każdym wieku, bez względu na płeć, aktywność fizyczną i inne parametry. Jest ona niezbędna nawet noworodkom, ponieważ warunkuje ich prawidłowy wzrost i rozwój – przede wszystkim w kontekście rozwijających się kości.

Bibliografia

  1. Tokarska P., Marczyńska-Stolarek M., Zadurska M., Rola witaminy D3 podczas leczenia ortodontycznego – przegląd piśmiennictwa, Forum Ortodontyczne, 15/2019.
  2. Grygiel-Górniak B., Puszczewicz M., Witamina D – nowe spojrzenie w medycynie i reumatologii, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 68/2014.
  3. Walicka M., Jasik A., Paczyńska M., Wąsowski M., Tałałaj M., Marcinowska-Suchowierska E., Niedobór witaminy D – problem społeczny, Postępy Nauk Medycznych, 1/2019.
  4. Płudowski P., Kryśkiewicz E., Karczmarewicz E., Zasady suplementacji i standardy oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D w świetle jej działania plejotropowego, Postępy Nauk Medycznych, 3/2012.


Polecane produkty:
Kategorie
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Aktualności

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *