Brodawki wirusowe (inaczej: kurzajki) to łagodne, zakaźne zmiany skórne wywołane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Wyróżnia się wiele rodzajów tego wirusa, a każdy z nich może wywołać inny typ brodawek (np. brodawki mozaikowe, brodawki płaskie itd.). Zmiany mogą pojawiać się w różnych miejscach na ciele, a sposób postępowania zależy m.in. od ich rodzaju, lokalizacji i rozległości. Diagnostyką i leczeniem problemu zajmuje się lekarz dermatolog.
Brodawki wirusowe – przyczyny
Bezpośrednią przyczyną powstawania brodawek wirusowych jest zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli wirusem HPV. Wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV) należą do rodziny Papillomaviridae. Wirusy te wykazują tropizm do komórek nabłonka wielowarstwowego błon śluzowych i skóry. Do zakażenia komórek warstwy podstawnej nabłonka dochodzi w wyniku urazu skóry lub naskórka, co stanowi wrota dla przenikania tych patogenów. Dotychczas poznano blisko 100 różnych typów wirusa HPV.
Podkreśla się, że z tej puli około 100 różnych typów wirusa, 60 typów atakujących nabłonek szyjki macicy zaliczanych jest do grupy alfa, w tym około 30 wiąże się ze zmianami nabłonka prowadzącymi do rozwoju raka szyjki macicy. Jest to choroba zagrażająca życiu.
Zobacz również: HPV w jamie ustnej.
Brodawki wirusowe – objawy i konsekwencje
Wyróżnia się następujące rodzaje brodawek wirusowych:
- brodawki zwykłe – najczęściej obejmują dłonie, palce, okolice paznokci. Są twarde i mają szorstką powierzchnię;
- brodawki płaskie – głównie obejmują twarz i grzbiety dłoni. Są małe, płaskie i gładkie;
- brodawki podeszwowe – lokalizują się na stopach i mogą być bolesne przy chodzeniu;
- brodawki mozaikowe – liczne, zgrupowane brodawki podeszwowe tworzące większe skupiska.
Klinicznym efektem zakażenia wirusem HPV są brodawki skóry oraz błon śluzowych jamy ustnej, dróg oddechowych, narządów płciowych, układu moczowego i odbytu. Wiele wirusów brodawczaka ludzkiego odpowiada za zakażenie dróg płciowych, które mogą często prowadzić do stanu zapalnego, kłykcin płaskich i kończystych, inicjacji stanów przednowotworowych, jak również płaskonabłonkowych i gruczołowych raków szyjki macicy.
Wirusy HPV powodują ponadto zmiany skórne objawiające się występowaniem m.in. brodawek płaskich, plam barwnikowych i rumieniowych, które często stanowią punkt wyjścia dla inicjacji procesu nowotworowego.
Brodawki wirusowe – leczenie
Terapia brodawek wirusowych obejmuje chemiczną destrukcję, chirurgiczne zniszczenie i immunoterapię. Wybór metody leczenia zależy m.in. od wielkości i zasięgu zmian, współistnienia chorób dodatkowych, preferencji pacjenta i jego akceptacji dla proponowanej terapii.
Ważnym elementem leczenia brodawek wirusowych jest farmakoterapia, przy czym najczęściej sięga się po sinekatechinę, kwas trichlorooctowy, podofilotoksynę, imikwimod, kwas salicylowy w preparatach pojedynczych lub skojarzonych. Uzupełniająco popularnością cieszy się krioterapia, która poprzez precyzyjne, miejscowe zastosowanie niskiej temperatury, uzyskiwanej dzięki ciekłemu azotowi, doprowadza do trwałego uszkodzenia komórek oraz pobudza układ odpornościowy, co dodatkowo potęguje efekt terapeutyczny. Do wyboru pacjenta i lekarza pozostają również następujące metody:
- laseroterapia;
- elektrokoagulacja;
- chirurgia małoinwazyjna.
Szczepienie przeciwko HPV
W ostatnich latach coraz częściej mówi się o skuteczności szczepień ochronnych przeciwko zakażeniom wirusem HPV. Ma to znaczenie zwłaszcza w kontekście brodawek narządów płciowych. Podkreśla się jedynie, że szczepienie przeciwko HPV skutecznie zapobiega powstawaniu brodawek płciowych (kłykcin kończystych), ale nie leczy już istniejących zmian.
Szczepionki przeciwko HPV zawierają wirusopodobne cząstki otrzymane drogą rekombinacji genetycznej. Współcześnie w Polsce dostępne są dwie szczepionki przeciwko HPV:
- Cervarix;
- Gardasil.
Obie chronią przed najbardziej onkogennymi typami wirusa 16 i 18. Zabezpieczają tym samym pacjenta przed zmianami przednowotworowymi narządów płciowych (szyjki macicy, sromu, pochwy) oraz rakiem szyjki macicy i odbytu.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
W 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, przeciwzapalne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Goyal-Stec M., Majewski S., Artykuł specjalny. Leczenie brodawek skórnych wywołanych przez wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV, human papillomavirus), Post Dermatol Alergol 2006; XXIII, 4: 157-160.
- Rudnicka L., Olszewska M., Rakowska A., Sar-Pomian M., Współczesna dermatologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.
- Broniarczyk J., Koczorowska M., Durzyńska J., Warowicka A., Goździcka-Józefiak A., Struktura i właściwości wirusa brodawczaka ludzkiego, Biotechnologia, 3/2010.
