Liszaj płaski jamy ustnej jest niezakaźną, zapalną, przewlekłą dermatozą, której objawy mogą być obserwowane na powierzchni skóry i błon śluzowych jamy ustnej. Są one dość charakterystyczne, dlatego też lekarz stomatolog czy lekarz dermatolog nie będą mieć problemów z rozpoznaniem tej patologii.
Liszaj płaski jamy ustnej – objawy
Zmianami liszajowatymi najczęściej zajęte są skóra i błona śluzowa jamy ustnej. W przebiegu choroby wykwity mogą umiejscawiać się także w obrębie innych błon śluzowych (w tym narządów płciowych, przełyku oraz spojówek). Mogą też zajmować jedną lub wiele okolic, ponadto mogą występować zarówno jednocześnie, jak i po sobie. Jest to choroba przewlekła, a w przypadku postaci nadżerkowej przebiegająca z dolegliwościami bólowymi, świądem i pieczeniem. W przebiegu nadżerkowego liszaja płaskiego błon śluzowych może występować włóknienie czy bliznowacenie, co skrajnie doprowadzić może nawet do zwężenia gardła i przełyku, stanowiąc bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia.
W większości przypadków w przebiegu liszaja płaskiego jamy ustnej obserwuje się pojedyncze wykwity siateczkowate, które są zwykle bezobjawowe. Jedynie u niektórych mogą powodować obrzęk błon śluzowych, pieczenie lub podrażnienie. Wiele zależy od postaci i zaawansowania choroby, a także od ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Liszaj płaski jamy ustnej uznaje się za potencjalny stan przednowotworowy. W retro- i prospektywnych badaniach kohortowych stwierdzono, że u 1% chorych na liszaj płaski jamy ustnej dochodzi do rozwoju raka kolczystokomórkowego. Dlatego też wymaga diagnostyki, pilnej obserwacji i oceny, czy jest to postać niebezpieczna.
Liszaj płaski jamy ustnej – przyczyny
Etiologia choroby niestety wciąż pozostaje nieznana. Uważa się jednak, że do jej rozwoju dochodzi w mechanizmie autoimmunologicznym. Stwierdzana degeneracja keratynocytów warstwy podstawnej wiąże się z działaniem cytotoksycznych limfocytów T CD8+. Opisuje się ponadto częstsze współwystępowanie chorób o podłożu autoimmunologicznym, w szczególności łysienia plackowatego i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego u chorych na liszaj płaski w porównaniu z osobami z populacji ogólnej.
Dodatkowymi czynnikami ryzyka powstawania liszaja płaskiego jamy ustnej mogą być:
- silny i chroniczny stres w życiu codziennym;
- depresja;
- zaburzenia lękowe;
- przyjmowanie niektórych leków (na przykład tych na nadciśnienie tętnicze lub NLPZ);
- obecność w jamie ustnej uzupełnień protetycznych wykonanych z metalu (zwłaszcza niklu czy amalgamatu);
- przewlekłe drażnienie błon śluzowych przez nieodpowiednio dopasowane uzupełnienie protetyczne, ostre krawędzie zębów (np. w przebiegu próchnicy) lub aparat ortodontyczny.
Liszaj płaski jamy ustnej – leczenie
Siateczkowaty liszaj płaski ma najczęściej przebieg bezobjawowy i tym samym nie wymaga leczenia. Leczenie wdraża się jednak zawsze w postaci nadżerkowej, by zwiększyć komfort pacjenta podczas jedzenia, picia czy szczotkowania zębów. Złotym standardem jest wówczas farmakoterapia, pacjentowi przepisuje się preparaty glikokortykoidowe, rzadziej miejscowe retinoidy.
Uzupełnieniem postępowania jest staranna, codzienna i delikatna higiena jamy ustnej, jak również unikanie czynników drażniących zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej. Mowa o unikaniu palenia papierosów, picia alkoholu, spożywania ostrych lub bardzo kwaśnych produktów, płynów do płukania jamy ustnej z mocnym mentolowym smakiem.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
Olej z czarnuszki to w 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kiluk P., Flisiak I., Współistnienie liszaja płaskiego błon śluzowych z łuszczycą zwyczajną – opis przypadku, Przegl Dermatol 2016, 103, 119-123.
- Szymczak-Paluch M., Monitorowanie parametrów stresu w trakcie leczenia liszaja płaskiego błony śluzowej jamy ustnej, Łódź 2020.
- Cleach L., Chosidow O., Liszaj płaski, Dermatologia po Dyplomie, 5/2012.
