Reklama

Gruczoł tarczowy

Spis treści

Gruczoł tarczowy (łac. Glandula thyroidea) zwany powszechnie tarczycą, jest nieparzystym gruczołem zlokalizowanym w przedniej części szyi. Jego główną funkcją jest produkcja ważnych hormonów, które wpływają przede wszystkim na procesy metaboliczne. W dzisiejszych czasach bardzo często diagnozuje się problemy czynności tarczycy, zwykle jej nadczynność i niedoczynność.

Gruczoł tarczowy (łac. Glandula thyroidea)

Budowa gruczoły tarczowego

Gruczoł tarczowy składa się z 2 płatów bocznych, połączonych wąskim pasmem tkanki tarczycowej (tak zwaną węziną). U niektórych osób stwierdza się również obecność dodatkowego, piramidowego płata. Tarczycę dokoła obejmują powięzi szyjne oraz mięśnie szyi. Grzbietowo-bocznie gruczoł ten sąsiaduje z pasmem naczyniowo-nerwowym szyi. Z kolei grzbietowo przylegają do niego przełyk, kręgosłup oraz mięśnie przykręgosłupowe.

Budowa histologiczna tarczycy cechuje się występowaniem pęcherzyków o ścianach składających się z jednej warstwy komórek nabłonkowych. Są to tak zwane komórki pęcherzykowe tarczycy, które w warunkach normalnych przybierają kształt sześcienny. Pęcherzyki są wypełnione substancją białkową, zwaną koloidem.

Zobacz również: Przestrzeń podżuchwowa.

Za co odpowiada gruczoł tarczowy?

Hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu na każdym etapie jego życia – szczególnie w okresie życia płodowego, ponieważ:

  • warunkują prawidłowy rozwój płodu;
  • wspierają rozwój i czynność mózgu, zmniejszając ryzyko poważnych patologii układu nerwowego;
  • biorą udział w metabolizmie białek, tłuszczów i węglowodanów;
  • kontrolują gospodarkę wapniowo-fosforanową.

Do pozostałych funkcji trójjodotyroniny, tyroksyny i kalcytoniny można zaliczyć:

  • kontrolę bilansu wodnego;
  • kontrolę przemian energetycznych i produkcję ciepła;
  • rozwój i dojrzewanie układu kostnego;
  • regulację siły mięśniowej.

Aby tarczyca mogła prawidłowo funkcjonować i produkować te ważne hormony konieczna jest odpowiednia podaż jodu. Jego naturalnymi źródłami w diecie są: żółtka, ryby morskie, mleko i produkty mleczne, niektóre owoce i warzywa oraz mięso wołowe. W efekcie jod dostaje się do organizmu człowieka głównie przez przewód pokarmowy – ze spożytym pokarmem i wodą pitną. Prawidłowa czynność tarczycy zwana jest eutyreozą.

Gruczoł tarczowy – kontrola wydzielania

Nie tylko jod jest istotny dla prawidłowej pracy tarczycy. Wpływa na to także współpraca dobrze działającego układu podwzgórze-przysadka oraz układu współczulnego. Działa to na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego. Syntezę i wydzielanie hormonów tarczycy zwiększają między innymi:

  • TSH – hormon tyreotropowy wzmagający wychwyt jodu przez komórki tarczycy;
  • niskie temperatury;
  • wazopresyna i adrenalina.

Natomiast regulacja produkcji kalcytoniny zależy wyłącznie od stężenia wapnia we krwi. Dodatkowo często zauważa się upośledzenie czynności tarczycy u kobiet w ciąży, co ma związek z licznymi zmianami hormonalnymi w tym okresie.

Gruczoł tarczowy – choroby

Jak wspomniano wcześniej, najczęściej diagnozuje się niedoczynność i nadczynność gruczoły tarczowego. Do pozostałych często występujących schorzeń można jednak zaliczyć także: chorobę Hashimoto, chorobę Gravesa-Basedowa, wole guzkowe, nowotwory, zespół oporności na hormony tarczycy. Leczeniem patologii tarczycy zajmuje się endokrynolog.

Zobacz również: Pierścień Waldeyera.

Unaczynienie gruczołu tarczowego

Za unaczynienie tarczycy odpowiadają tętnice tarczowa górna i tarczowa dolna, zaś odpływ żylny pozyskiwany jest dzięki żyłom: tarczowej górnej, dolnej i najniższej. Odpływ chłonki następuje do węzłów chłonnych szyjnych głębokich.

Zobacz również: Pień ramienno-głowowy.

Unerwienie gruczołu tarczowego

Unerwienie tarczycy pochodzi z układu współczulnego i przywspółczulnego. Odpowiadają za nie nerwy tarczowe górne, środkowe i dolne oraz sploty tarczowe górne i dolne.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Lewiński A., Sewerynek E., Gruczoł tarczowy – zmiany struktury i funkcji gruczołu w przebiegu procesu starzenia, Przewodnik Lekarza, 4/2000.
  2. Pantofliński J., Badania przesiewowe tarczycy wśród dorosłych mieszkańców regionu krakowskiego, Kraków 2008.
  3. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
Kategorie
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Aktualności

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *