Kwasy, które niszczą szkliwo, znajdują się w dużych ilościach wokół nas, głównie w żywności. Jeśli oddziałują na zęby systematycznie lub przez długi czas, zwłaszcza gdy nie dbamy szczególnie o higienę jamy ustnej, mogą doprowadzić do tzw. kwasowej erozji szkliwa wraz z jej wszystkimi konsekwencjami. Coroczne wizyty kontrolne u stomatologa pomogą wcześnie wykryć ewentualne nieprawidłowości.
Kwasowa erozja szkliwa – co to jest?
Zgodnie z definicją erozja zębów określana jest jako przewlekła, zlokalizowana i niebolesna utrata twardych tkanek zęba usuwanych powierzchniowo w następstwie rozpuszczania i/lub chelacji przez kwasy pochodzenia niebakteryjnego. Prowadzi ona do nieodwracalnej utraty szkliwa i zębiny. Zmiany erozyjne uznaje się współcześnie za główną składową niepróchnicowej utraty twardych tkanek zęba, starcia zębów, u dzieci oprócz atrycji (starcia wynikającego z kontaktu zęba z zębem) i abrazji (starcia spowodowanego kontaktem zęba z ciałem obcym).
Wyróżniamy przy tym:
- erozję zewnątrzpochodną (kwasy oddziałują na szkliwo z zewnątrz, np. pochodzą ze spożywanego pokarmu i wypijanych napojów);
- erozję wewnątrzpochodną (kwasy niszczące szkliwo pochodzą z wnętrza organizmu, np. z żołądka przy chorobie refluksowej przełyku).
Każdy rodzaj wymaga leczenia i przede wszystkim modyfikacji stylu życia.
Kwasy, które niszczą szkliwo – czynniki zewnątrzpochodne
Jak wspomniano, wyróżniamy erozję kwasową zewnątrzpochodną i wewnątrzpochodną. W pierwszym przypadku kwasy znajdują się głównie w żywności i napojach. Wiele produktów spożywczych (napojów, pożywienia codziennego, cukierków) zawiera kwas cytrynowy, który ze względu na właściwości chelacyjne wiąże wapń, tworząc kompleksy. Obniża on w konsekwencji poziom wapnia w ślinie, powodując stan nienasycenia oprócz kwasowego rozpuszczania twardych tkanek zęba.
Potencjalną przyczynę erozji stanowią ponadto przyjmowane często i długotrwale doustne leki o kwaśnym pH w postaci płynnej, rozpuszczalne tabletki lub tabletki do żucia. Dotyczy to w szczególności leków zawierających witaminę C (tzw. kwas askorbinowy) i aspirynę (tzw. kwas acetylosalicylowy). Niebezpieczeństwo pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy te leki są stosowane przez długi czas.
Istotną rolę w rozwoju erozji zębów odgrywają też kwaśne produkty spożywcze, a zwłaszcza owoce cytrusowe i napoje (smakowe gazowane i niegazowane, soki owocowe, napoje energetyzujące). Najczęściej spożywanymi kwasami są kwas fosforowy i kwas askorbinowy, o którym wspomniano w kontekście leków. Podkreśla się, że przy zdrowych zębach sporadyczne spożywanie kwasów nie powoduje żadnej szkody, lecz zagrożenie pojawia się w momencie, w którym zęby są osłabione, nadwrażliwe, mają ubytki, gdy szkliwo jest cieńsze oraz przy braku odpowiedniej higieny jamy ustnej.
Kwasy, które niszczą szkliwo – czynniki wewnątrzpochodne
Wewnątrzpochodną przyczyną erozji kwasowej szkliwa jest przewlekła ekspozycja zębów na kwas żołądkowy. Dojść do tego może przede wszystkim w przebiegu wstecznego zarzucania treści żołądkowej (kwaśny refluks żołądkowo-przełykowy), ruminacji i wymiotów. Wymioty mogą być objawem chorób żołądkowo-jelitowych, zaburzeń odżywiania (np. bulimia), zatrucia pokarmowego, występują też nierzadko w pierwszych miesiącach ciąży.
Kwasowa erozja szkliwa – leczenie
Podstawą jest eliminacja czynników, które prowadzą do kwasowej erozji szkliwa. Jeśli przyczyną są zaburzenia odżywiania, należy je ustabilizować pod okiem dietetyka i psychiatry lub psychoterapeuty. Z kolei jeśli problem stanowi zła higiena jamy ustnej przy kwasowej diecie, konieczna jest wizyta u stomatologa, który przeprowadzi instruktaż dbania o higienę jamy ustnej i zaleci zmodyfikowanie diety. Im wcześniej podejmiemy działania, tym lepiej, ponieważ kwasowa erozja szkliwa niestety jest procesem nieodwracalnym.
Kolejnym krokiem jest leczenie objawowe, ukierunkowane na zahamowanie postępu utraty szkliwa, zmniejszenie związanej z tym nadwrażliwości zębów i poprawę estetyki uśmiechu. Obejmuje różnego rodzaju wypełnienia kompozytowe, licówki, korony zębowe, zależnie od wieku pacjenta i stopnia utraty szkliwa.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Pawka B., Dreher P, Herda J., Szwiec I., Krasicka M., Próchnica zębów u dzieci problemem społecznym, Probl Hig Epidemiol 2010, 91(1): 5-7.
- Kaczmarek U., Harłukowicz K., Częstość i uwarunkowania występowania erozji zębów w wieku rozwojowym, Nowa Stomatologia, 2/2014.
