Powiększone migdałki to stan, w którym są one większe niż powinny być w warunkach fizjologicznych. Wskazują najczęściej na toczącą się infekcję, sugerują wzmożoną aktywność układu immunologicznego. Jeśli problem trwa dłuższy czas, ma tendencję do nawracania lub utrudnia codzienne funkcjonowanie, należy skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej bądź otorynolaryngologiem. W przypadku dzieci można też zasięgnąć opinii pediatry.
Co to są migdałki?
W górnych drogach oddechowych człowieka znajduje się nagromadzenie tkanki chłonnej pod postacią pierścienia Waldeyera. W jego skład wchodzą migdałki podniebienne, migdałek gardłowy, migdałek językowy, pasma boczne, migdałki trąbkowe oraz grudki chłonne rozproszone w błonie śluzowej tylnej ściany gardła. Układ ten stanowi istotną barierę ochronną organizmu, zabezpieczając górne drogi oddechowe i pokarmowe przed czynnikami chorobotwórczymi. Wszystkie te tkanki rozwijają się zwłaszcza w wieku dziecięcym i właśnie wtedy działają najintensywniej, co może mieć związek z rozwojem i budowaniem całej odporności. Wykazano natomiast, że po 10. roku życia układ ten ulega stopniowemu zanikowi, w rezultacie czego u dziecka 12–14-letniego migdałki istnieją tylko w formie szczątkowej. Dość częstym problemem jest powiększenie migdałków, co zdecydowanie częściej obserwuje się właśnie u dzieci, choć rzadko również u osób dorosłych.
Powiększone migdałki – przyczyny
Najczęstszą przyczyną powiększenia migdałków jest ich infekcja lub infekcja ogólnoustrojowa. Migdałki ulegają powiększeniu, ponieważ są skupiskami tkanki limfatycznej, a ta uaktywnia się w trakcie walki z chorobą. Jeśli jednak zmagamy się z niedoleczonymi anginami, częstymi infekcjami lub długotrwałymi czynnikami drażniącymi gardło, migdałki mogą ulec przewlekłemu powiększeniu. Do powiększenia migdałka może też dojść w przebiegu alergii oraz przy ogólnie osłabionej odporności.
Powiększone migdałki – objawy
Powiększone migdałki najczęściej wiążą się z ich stanem zapalnym. Objawy przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych mogą być niecharakterystyczne. Zdecydowanie najczęściej stwierdza się:
- nawracające stany zapalne migdałków;
- nieprzyjemny zapach z ust;
- częste bóle gardła;
- niekiedy trudności w przełykaniu.
Mogą temu towarzyszyć cechy ogólnego przemęczenia, skłonność do przeziębień, utrata łaknienia, stany podgorączkowe. Objawy miejscowe przewlekłego zapalenia migdałków podniebiennych są podobne zarówno u dzieci, jak i u pacjentów dorosłych i obejmują:
- unieruchomienie migdałka w niszy;
- obecność płynnej treści ropnej w kryptach uzyskanej po uciśnięciu migdałka szpatułką;
- powiększone okoliczne węzły chłonne;
- długotrwałe przekrwienie łuków przednich.
Co istotne, wielkość migdałków nie jest cechą charakterystyczną przewlekłego zapalenia. Duży przerost migdałków wiąże się z obturacją oddechową i jest przyczyną zespołu bezdechów podczas snu, jednak nie zawsze przy stanach zapalnych migdałków obserwuje się ich realne powiększenie.
Powiększone migdałki – leczenie
Złotym standardem leczenia większości przypadków przewlekłego powiększenia migdałków jest tonsillektomia. Metoda stanowi chirurgiczne, całkowite usunięcie migdałków podniebiennych, co wykonuje się najczęściej z powodu ich przewlekłego zapalenia, przerostu powodującego bezdech senny lub trudności w przełykaniu. Wskazania bezwzględne do tonsillektomii to:
- krwotok z migdałka;
- podejrzenie nowotworu;
- bezdechy, spadki saturacji;
- ropień okołomigdałkowy.
Natomiast wskazania względne to przede wszystkim:
- nawracające zapalenie migdałków (4-5 angin w roku lub 3 razy rocznie w ciągu 3 lat);
- przewlekłe zapalenie migdałków – objawy utrzymują się 3-6 miesięcy pomimo antybiotykoterapii;
- zapalenie węzłów chłonnych szyi w przebiegu przewlekłego zapalenia migdałków;
- dysfagia związana z przerostem dolnych biegunów migdałków;
- przewlekłe zapalenie migdałków ze współistnieniem chorób ogólnych (serce, stawy, nerki);
- utrudniona mowa.
Wówczas to lekarz, najczęściej otorynolaryngolog, decyduje o tym, czy pacjent kwalifikuje się do zabiegu. Powiększone migdałki w przebiegu przejściowych chorób, będące jedynie przejawem chwilowej nadaktywności układu immunologicznego, nie wymagają tak drastycznego podejścia terapeutycznego. Wówczas raczej działania ukierunkowane są na zmniejszanie objawów chorobowych i wzmacnianie odporności, a więc obejmują:
- lekkostrawną dietę;
- nawodnienie organizmu;
- picie naparów ziołowych;
- sen i regenerację;
- suplementację;
- inhalacje ziołowe i solne;
- płukanki do gardła;
- farmakoterapię zleconą przez lekarza.
W wielu przypadkach po ustąpieniu infekcji migdałki wracają do swoich pierwotnych rozmiarów.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
W 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, przeciwzapalne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Gryczyńska D., Migdałki – stały dylemat laryngologów i pediatrów, Medycyna Biologiczna, październik-grudzień 2009, zeszyt 4.
- Mikołajczyk M., Młynarczyk J., Przerost tkanki limfatycznej górnych dróg oddechowych a problemy ortodontyczne, 2024.
