Włókniak w jamie ustnej to najczęściej występujący łagodny guz błony śluzowej jamy ustnej. Z reguły powstaje przez przewlekłe drażnienie (np. przygryzanie policzka, protezę) i nie złośliwieje. Jednak mimo tego warto skonsultować go z lekarzem, a jeśli powoduje dyskomfort, można rozważyć jego usunięcie.
Jak wygląda włókniak w jamie ustnej? Objawy
Włókniak (fibroma) jest łagodnym nowotworem jamy ustnej pochodzenia łącznotkankowego. Składa się z fibrocytów i fibroblastów, włókien kolagenowych oraz naczyń krwionośnych, a całość otacza torebka łącznotkankowa. Charakteryzuje się powolnym wzrostem, nie dającym żadnych dolegliwości bólowych, nie powoduje również erozji kostnej. Zmiana jest uszypułowana, wyraźnie odgraniczona od otoczenia, gładka, zbita i pokryta niezmienioną patologicznie, różową, lśniącą błoną śluzową. Rzadko, ze względu na systematyczne drażnienie, jej płaszczyzna może stać się szorstka, biała lub owrzodziała.
Najczęstsze umiejscowienie włókniaka to błona śluzowa policzka, warga, wyrostek zębodołowy, podniebienie, język, dno jamy ustnej. Włókniaki jamy ustnej zwykle osiągają wymiary od kilku do kilkunastu milimetrów. Podsumowując, mają one postać gładkiego, okrągłego guzka o barwie zbliżonej do śluzówki. Rosną powoli i nie dają dolegliwości bólowych, jednak mogą przeszkadzać przy jedzeniu lub mówieniu.
Włókniak w jamie ustnej – przyczyny
Włókniaki prawdziwe są rzadkością wśród zmian o charakterze włóknistym występujących w jamie ustnej. Najczęściej pojawiającą się zmianą jest włókniak pourazowy, tworzący się wskutek miejscowego drażnienia lub urazu. Szacuje się, że włókniaki obserwuje się u 1,2% dorosłych pacjentów, częściej u kobiet (stanowią one nawet 70% wszystkich pacjentów z włókniakami) w wieku 40-60 lat. Jak wspomniano, zazwyczaj przyczyną ich występowania jest uraz, rzadziej przewlekły stan zapalny. Główne czynniki ryzyka można przedstawić następująco:
- przewlekłe podrażnienie tkanek – wskutek przygryzania policzka, źle dopasowanych protez, ostrych krawędzi zębowych;
- palenie papierosów;
- bruksizm i wzmożone napięcie mięśniowe;
- ostre ubytki próchnicowe;
- cukrzyca i niektóre zaburzenia metaboliczne.
Etiologia włókniaków jest wieloczynnikowa. Zwykle obserwuje się kilka nakładających się na siebie czynników.
Włókniak w jamie ustnej – diagnostyka
Włókniaki zalicza się do grona guzów łagodnych. Nie sprawiają one trudności diagnostycznych w trakcie badania klinicznego, jednak mimo tego zawsze po usunięciu powinny być poddane badaniu histopatologicznemu. Sama diagnostyka tych zmian opiera się raczej na ich obserwacji i oględzinach, dodatkowe badania przed ich usunięciem nie są potrzebne.
Włókniak w jamie ustnej – leczenie
Leczeniem z wyboru włókniaków w jamie ustnej jest chirurgiczne usunięcie zmiany. Jedynie niewielkich rozmiarów guzy, o niezmienionej powierzchni, niedające jakichkolwiek dolegliwości mogą być pozostawione i obserwowane. Współcześnie bardzo często usuwa się włókniaki błon śluzowych jamy ustnej przy pomocy lasera, w znieczuleniu miejscowym. Jest to metoda, która coraz częściej powinna być rozważana jako alternatywna wobec konwencjonalnego usunięcia przy pomocy skalpela. Bez względu na wybraną metodę działania, usunięcie włókniaka trwa zaledwie kilka minut i jest procedurą bezpieczną.
Warto wspomnieć, że jednocześnie kluczowa jest profilaktyka nawrotu zmiany. Należy więc dowiedzieć się, z jakiego powodu u danego pacjenta rozwinął się włókniak. Jeśli jest on konsekwencją źle dobranej protezy, należy ją wymienić. Ostre elementy aparatu ortodontycznego powinno się zabezpieczyć woskiem stomatologicznym, a ewentualne złe nawyki (np. palenie papierosów) usunąć ze swojego życia.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Czerwata M., Tomasiuk J., Włókniak urazowy błony śluzowej podniebienia, Magazyn Stomatologiczny, 5/2022.
- Krzywicki D., Rożniatowski P., Kukuła K., Znacznych rozmiarów włókniak policzka. Opis przypadku, Nowa Stomatologia, 4/2013.
- Dudko A., Adamiecki M., Stawerski P., Kurnatowska A., Kłosek S., Włókniaki jamy ustnej, Magazyn Stomatologiczny, 9/2013.
