Zaciskanie zębów w ciągu dnia to nieprzyjemna dolegliwość, która może mieć poważne konsekwencje nie tylko w postaci ścierania się szkliwa zębów, ale i częstych bólów głowy, złego samopoczucia czy nawet problemów z dalej umiejscowionymi częściami ciała, np. miednicą. Ważne, by umiejętnie relaksować żwacze i działać przyczynowo, uniemożliwiając ich napinanie się. Zaciskanie zębów w ciągu dnia często występuje nieświadomie, zwłaszcza w sytuacjach stresowych lub podczas intensywnej koncentracji. Może być jednym z objawów bruksizmu, czyli powtarzającej się aktywności mięśni żucia, która prowadzi do nadmiernego obciążenia zębów i stawów skroniowo-żuchwowych. Wczesne rozpoznanie problemu pozwala ograniczyć ryzyko powikłań i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.
Zaciskanie zębów w ciągu dnia – przyczyny
Chociaż bruksizm może mieć różne przyczyny, takie jak na przykład nieprawidłowy zgryz czy czynniki anatomiczne, współczesne badania coraz częściej podkreślają rolę stresu psychicznego jako głównego czynnika wyzwalającego to zaburzenie. Przewlekłe napięcie emocjonalne i stres związany z codziennymi trudnościami znajdują się tu na pierwszym miejscu. Zgrzytanie zębami staje się wówczas formą rozładowania emocji.
Zaciskanie zębów w ciągu dnia – objawy
Charakterystycznym objawem zaciskania zębów w ciągu dnia jest wzmożone napięcie żwaczy, co widać przez skórę. Po pewnym czasie pojawia się bolesność w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych, która ustępuje po ręcznym rozluźnieniu tych tkanek. Niestety nie sposób zapanować nad tym odruchem.
Niekontrolowane zaciskanie zębów lub zgrzytanie nimi powoduje nadmierne przeciążenie mięśni żucia, co może skutkować zaburzeniami strukturalnymi i czynnościowymi. Wykazano, że jednym z najczęstszych powikłań bruksizmu są zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego, które dotykają nawet do 85% pacjentów z przewlekłym bruksizmem. Objawy obejmują:
- ból w obrębie żuchwy;
- sztywność mięśni;
- ograniczoną ruchomość żuchwy;
- odgłosy trzaskania w stawie podczas ruchu.
Bruksizm wiąże się również z innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak napięciowe bóle głowy, które występują u nawet 65% pacjentów z aktywnym bruksizmem. Dodatkowo dochodzi do zwiększonego zużycia i pęknięć zęba, prowadzących do nadwrażliwości zębów i utraty tkanek twardych. Udowodniono, że neurologicznie mięśnie żucia ściśle wiążą się z aktywnością mięśni dna miednicy, dlatego zaciskanie zębów w ciągu dnia może współwystępować u kobiet z nasilonymi dolegliwościami bólowymi podczas miesiączki.
Zaciskanie zębów w ciągu dnia – diagnostyka i leczenie
Bruksizm diagnozuje się na podstawie wywiadu zdrowotnego oraz badania stomatologicznego. Zwykle nie ma konieczności wykonywania dodatkowych badań, choć jeśli istnieje podejrzenie uszkodzenia lub patologii w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych, warto uzupełniająco wykonać RTG bądź tomografię komputerową tej okolicy. Znając podłoże zaciskania zębów w ciągu dnia, leczenie powinno obejmować obowiązkowo wszystkie następujące elementy:
- psychoterapia – stres i napięcia emocjonalne często nie są do wyeliminowania samodzielnie. Gdyby każdy człowiek mógł sobie z nimi sprawnie radzić, bruksizm by nie występował, podobnie jak inne problemy psychiczne. Dlatego rekomenduje się wsparcie doświadczonego specjalisty, który pomoże odszukać źródło stresu i lęku oraz nauczy, jak sobie z nimi świadomie radzić, by nie dochodziło do epizodów zaciskania zębów;
- leczenie stomatologiczne – obejmuje przede wszystkim indywidualne szyny relaksacyjne na zęby, które chronią ich powierzchnie styczne przed ścieraniem się. Osoby z bruksizmem muszą jednak częściej wymieniać plomby i są bardziej narażone na choroby miazgi zębów, dlatego podkreśla się znaczenie corocznych kontrolnych wizyt u dentysty;
- fizjoterapia stomatologiczna – fizjoterapia ukierunkowuje się na rozluźnianie napiętych, bolesnych mięśni oraz naukę ćwiczeń relaksacyjnych i technik manualnych, które pacjent będzie mógł wykonywać samodzielnie w domu w razie potrzeby.
Leczenie farmakologiczne stanowi ewentualną uzupełniającą metodę terapeutyczną w przypadku bruksizmu, wykorzystywaną raczej wyłącznie wtedy, gdy objawy są nasilone, a przyczyną jest stres lub inne czynniki psychiczne. Dotychczas lekarze skupiają się na przepisywaniu agonistów dopaminy, benzodiazepin, leków przeciwdepresyjnych, leków przeciwlękowych oraz środków zwiotczających mięśnie.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Łuczak A., Gliszczyńska A., Nosowicz K., Różak P., Szczepańska N., Tuczyńska A., Wpływ bruksizmu na zdrowie osób szczególnie narażonych na stres – żołnierzy: diagnostyka, leczenie i profilaktyka, Lekarz Wojskowy, 1/2026.
- Gruca O., Rój R., Gryndys M., Foryś P., Juszczyk J., Haponik K., Kasperski J., Bruksizm – przyczyny, diagnostyka, leczenie, Twój Przegląd Stomatologiczny, 12/2018.
