Terapia miofunkcjonalna to specyficzna forma terapii warg, języka, policzków i mięśni tej okolicy, ukierunkowana na przywracanie właściwych funkcji tych struktur oraz wspieranie prawidłowego oddychania, połykania, żucia czy mowy. Praktykuje się ją w każdym wieku, zależnie od potrzeb. Najczęściej prowadzeniem terapii miofunkcjonalnej zajmuje się logopeda, fizjoterapeuta stomatologiczny bądź terapeuta miofunkcjonalny.
Terapia miofunkcjonalna – na czym polega?
Zaburzenia miofunkcjonalne w dzisiejszych czasach są niestety coraz częstsze, a obejmują one nieprawidłowe połykanie, nieprawidłową pozycję spoczynkową języka oraz uchylone usta, które bardzo często obserwujemy u dzieci w różnym wieku, ale również nierzadko u osób dorosłych. Zaburzenia miofunkcjonalne negatywnie rzutują na proces oddychania, mówienia, połykania, kształtowanie się podniebienia, żuchwy, ustawienia zębów oraz postawę całego ciała. Terapia miofunkcjonalna nastawiona jest na wsparcie leczenia tego typu problemów zdrowotnych.
Terapia miofunkcjonalna polega na:
- nauce prawidłowej pozycji spoczynkowej języka – w warunkach prawidłowych powinien spoczywać na podniebieniu, nigdy na dnie jamy ustnej. Dzięki temu podczas oddychania jama ustna jest zamknięta, a zęby lekko uchylone;
- ćwiczeniach wzmacniających język – ich celem jest wzmocnienie siły języka i kontroli ruchów, a także wykształcenie zdolności świadomego unoszenia go do podniebienia;
- treningu warg i policzków – sporo pacjentów z nieprawidłową pozycją języka zmaga się jednocześnie ze słabym domknięciem warg, nadmiernie napiętymi policzkami;
- oddychaniem przez usta – ćwiczenia miofunkcjonalne pomagają ustabilizować mięśnie okrężne ust i poprawić szczelność warg;
- nauce prawidłowego połykania – szczególnie w sytuacji występowania tzw. infantylnego połykania, w trakcie którego język wsuwa się pomiędzy zęby;
- pracy z oddechem – oddychanie jest ważną składową treningu miofunkcjonalnego, odróżnia się w nim nawet odrębne, izolowane ćwiczenia w tym kierunku. Celem jest dążenie do przywrócenia właściwego sposobu oddychania (przez nos, zamiast przez usta), a także zmniejszenie napięć w obrębie szyi;
- eliminacji nieprawidłowych nawyków zarówno za pomocą ćwiczeń, jak i technik manualnych – pomaga to wyciszyć patologie takie jak ssanie kciuka, nagryzanie warg i policzków, niskie trzymanie języka, zaciskanie zębów, zgrzytanie zębami.
W aspekcie praktycznym, terapią miofunkcjonalną nazywamy przede wszystkim ćwiczenia ukierunkowane na osiąganie powyższych celów, choć nierzadko są one wzbogacane terapią manualną.
Terapia miofunkcjonalna – zasady prowadzenia
Aby terapia miofunkcjonalna była efektywna, powinna odbywać się systematycznie przez okres co najmniej kilku tygodni, zwykle jednak kilku miesięcy (zależnie od rodzaju i zaawansowania problemu oraz współpracy z pacjentem). Spotkania ze specjalistą odbywają się co 1-3 tygodnie, lecz w międzyczasie pacjent ćwiczy samodzielnie w domu, zgodnie z zaleceniami otrzymanymi na wizycie. Wizyty odbywają się głównie po to, by ocenić poprawność wykonywania ćwiczeń, ich efekt, a także aby prowadzić terapię manualną z pacjentem i zmodyfikować ćwiczenia do domu, by osiągać w ten sposób kolejne cele (kamienie milowe) terapii.
Treningi w domu obowiązkowo muszą być codzienne. Lepiej krótko, ale regularnie, niż raz na kilka dni, lecz długo. Efekty systematycznej praktyki będą znacznie lepsze. Ważna jest też automatyzacja działań, tak, aby nowe nawyki pojawiały się bez nadmiernego myślenia. Automatyzacji uczymy się wraz z upływem czasu i systematycznością terapii.
Terapia miofunkcjonalna – wskazania
Mówiąc w skrócie, wskazaniami do rozpoczęcia i prowadzenia terapii miofunkcjonalnej są:
- nieprawidłowa pozycja spoczynkowa języka;
- połykanie infantylne;
- oddychanie przez usta;
- wady wymowy;
- wady zgryzu i problemy ortodontyczne;
- skrócenie wędzidełka języka;
- parafunkcje i błędne nawyki;
- zaburzenia oddychania i zaburzenia snu;
- wzmożone napięcie mięśniowe w obrębie głowy, twarzy i/lub szyi;
- problemy z żuciem i artykulacją.
Często to specjalista prowadzący terapię miofunkcjonalną kwalifikuje do niej pacjenta i ustala, jak długo szacunkowo trwać będzie leczenie oraz z jaką częstotliwością odbywać się będą wizyty.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kamianowska M., Romanik E., Mówić… jak to łatwo powiedzieć, Warszawa 2021.
- Siudak A., Prażak J., Zaburzenia miofunkcjonalne w kontekście rozwoju motorycznego dziecka – studium przypadku, Logopedia, 52/2023.
