Wyłuszczenie kamienia z przewodu ślinianki to prosty, małoinwazyjny zabieg polegający na usunięciu złogu nazębnego (kamienia) blokującego przewód ślinowy, najczęściej w przebiegu kamicy ślinianek. Procedura jest łatwa, krótka, a ryzyko skutków ubocznych ocenia się na minimalne. Zabieg przeważnie wykonują lekarze laryngolodzy, chirurdzy stomatologiczni lub chirurdzy szczękowo-twarzowi.
Kamienie w przewodzie ślinianek – specyfika problemu
Ślinianki są gruczołami wydzielania zewnętrznego, które odpowiadają za produkcję śliny. Znajdują się w jamie ustnej każdego człowieka. Anatomicznie i fizjologicznie wyróżnia się duże oraz małe gruczoły ślinowe. Do dużych należą ślinianki przyuszne, podżuchwowe i podjęzykowe, natomiast do małych:
- gruczoły wargowe;
- gruczoły policzkowe;
- gruczoły podniebienne;
- gruczoły migdałkowe (Webera);
- gruczoły zatrzonowcowe (Carmalta);
- gruczoły językowe przednie.
Niestety u niektórych osób dochodzi do gromadzenia się złogów i kamieni w przewodach ślinianek. Kamienie tworzą się, gdy dochodzi do odkładania się w nich soli wapnia, fosforanów oraz resztek komórkowych i śluzu. Sprzyjają temu zwłaszcza czynniki takie jak odwodnienie, gęsta, „lepka” ślina, przewlekłe stany zapalne, jak również zwężenia przewodów ślinowych.
Obecność kamieni w przewodzie ślinianek dawać może nieprzyjemne dolegliwości, szczególnie takie jak ból i obrzęk okolicy ślinianek, nadmierna suchość w ustach, niekiedy ropne wycieki z przewodu ślinianek. Objawy często pojawiają się okresowo, nasilają się przy pobudzeniu wydzielania śliny (np. przy jedzeniu kwaśnych potraw). Początkowo problem można leczyć zachowawczo, głównie masażem ślinianek, piciem sporej ilości wody i stosowaniem środków pobudzających wydzielanie śliny (można je kupić w aptece). Niekiedy jednak jedynym rozwiązaniem pozostaje wyłuszczenie kamienia z przewodu ślinianki.
Wyłuszczenie kamienia z przewodu ślinianki – na czym polega?
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, poprzez podanie iniekcyjnie roztworu lidokainy bezpośrednio w okolicę ślinianki. Po kilku minutach znieczulenie zaczyna działać, lekarz przystępuje więc do kolejnego kroku. Jest nim nacięcie błony śluzowej w okolicy ślinianki nożem elektrycznym z elektrodą igłową, by uwidocznić przewód ślinianki. Ścianę przewodu nacina się jako kolejną warstwę, usuwa kamień, co nazywa się właśnie jego wyłuszczeniem, a na końcu przepłukuje przewód ślinianki roztworem antyseptycznym. Nie zakłada się szwów, rana szybko goi się samoistnie.
Całą procedurę można przedstawić w skrócie krok po kroku następująco:
- znieczulenie miejscowe;
- zlokalizowanie kamienia palpacyjnie lub pod kontrolą USG;
- nacięcie przewodu ślinowego;
- usunięcie kamienia – „wyłuszczenie” (wydobycie w całości);
- udrożnienie przewodu – czasem jego poszerzenie lub przepłukanie;
- pozostawienie rany do gojenia.
Zabieg trwa około 15-45 minut i po jego zakończeniu pacjent od razu wraca do domu, do swoich codziennych aktywności. Przestrzega jedynie odgórnie ustalonych zaleceń, które otrzymuje jeszcze na wizycie od lekarza.
Wyłuszczenie kamienia z przewodu ślinianki – zalecenia po zabiegu
Po wyłuszczeniu kamienia z przewodu ślinianki kluczowe jest wsparcie gojenia i utrzymanie drożności przewodu ślinowego. W tym celu zaleca się:
- utrzymanie wysokiej higieny jamy ustnej – delikatne szczotkowanie zębów 2 razy dziennie, nitkowanie przestrzeni międzyzębowych przed każdym myciem zębów, płukanie jamy ustnej roztworem soli fizjologicznej lub preparatem antyseptycznym zaleconym przez lekarza;
- unikanie drażnienia miejsca zabiegowego szczoteczką do zębów, jedzeniem, językiem lub palcem;
- picie dużej ilości wody;
- stosowanie środków i produktów spożywczych stymulujących produkcję śliny, np. picie wody z cytryną, ssanie kwaśnych cukierków bez dodatku cukru, żucie gumy bez dodatku cukru;
- utrzymanie diety lekkostrawnej przez 1-2 dni od zabiegu;
- unikanie picia alkoholu, palenia papierosów, spożywania bardzo gorących pokarmów i picia bardzo gorących napojów przez kilka dni od zabiegu.
Przez pierwsze dni może pojawiać się lekki ból, dyskomfort i obrzęk, co mija samoistnie. Można przyspieszać ten proces, stosując zimne okłady do policzka od zewnętrznej strony.
Polecane produkty:
|
BIO Acerola - naturalna witamina C
Naturalna witamina C pozyskana została z ekologicznych upraw z owocu o nazwie Acerola. Jest standaryzowana co oznacza, że wyselekcjonowano tylko najwyższej jakości owoce, a z nich pozyskano ekstrakt. Dzięki temu ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Ratajek-Gruda M., Grzejszczak M., Janas-Naze A., Duży kamień przewodu ślinianki podżuchwowej usunięty nożem elektrycznym, Journal of Education, Health and Sport. 2017;7(6):447-455.
- Kozłowski K., Filipowicz J., Paprocki S., Adamska P., Starzyńska A., Choroby ślinianek. Część 1. Infekcje bakteryjne, Forum Medycyny Rodzinnej 2020, Tom 14, nr 6, 281-288.
