Nieszczelna plomba to częsty problem stomatologiczny, który przez długi czas może pozostawać niezauważony. Z zewnątrz wypełnienie często wygląda prawidłowo. Jednak na jego granicy z tkankami zęba mogą powstawać mikroszczeliny, umożliwiające przenikanie bakterii i resztek pokarmowych. Objawy zwykle pojawiają się dopiero w momencie, gdy rozwijająca się próchnica wtórna zaczyna obejmować głębsze warstwy zęba. W skrajnych przypadkach prowadzi do podrażnienia lub zakażenia miazgi zęba. Właśnie dlatego regularne kontrole stomatologiczne, wykonywane co najmniej raz w roku, mają kluczowe znaczenie. Pozwalają wykryć nieszczelność na wczesnym etapie i zapobiec konieczności bardziej zaawansowanego i kosztownego leczenia.
Nieszczelna plomba – przyczyny
Plomba to potoczna nazwa stosowana do określania wypełnienia stomatologicznego. Stanowi twardy i bardzo wytrzymały materiał, którym dentysta uzupełnia ubytek w zębie, najczęściej po usunięciu próchnicy. Zawsze należy mieć na uwadze, że plomby nie są rozwiązaniem trwałym, mają swoją określoną żywotność, która przeważnie jest następująca:
- plomba kompozytowa (biała): 5-10 lat;
- plomba amalgamatowa: 10-15 lat, czasem dłużej (nie jest współcześnie używana przez wzgląd na jej niskie bezpieczeństwo);
- cement glasjonomerowy: 3-5 lat.
Po upływie tego czasu plomba może stopniowo się rozszczelniać, w konsekwencji czego bakterie, płytka nazębna i resztki jedzenia przechodzą pod nią, trafiając do dobrze unerwionej i ukrwionej miazgi zęba i zębiny. Inne (poza naturalnym procesem zużycia) możliwe przyczyny nieszczelnej plomby są następujące:
- nieprawidłowe założenie plomby przez stomatologa – zwłaszcza niedokładne oczyszczenie ubytku próchnicowego, zbyt krótki czas utwardzania plomby na wizycie, błędy w technice wypełniania;
- skurcz materiału wypełniającego – dotyczy głównie plomb kompozytowych, które mogą się minimalnie kurczyć podczas utwardzania, tworząc mikroszczeliny;
- próchnica wtórna – bakterie mogą rozwijać się pod lub wokół plomby, prowadząc do jej rozszczelnienia. Często dzieje się tak, gdy sąsiednie zęby zostały niewyleczone z próchnicy;
- zbyt duże, nierówne obciążenie zęba – przykładowo nagryzanie twardych pokarmów, wady zgryzu, bruksizm.
Aby kontrolować stan swoich plomb, należy raz w roku uczęszczać na przeglądy stomatologiczne.
Nieszczelna plomba – objawy i konsekwencje
Jeśli plomba staje się nieszczelna, w pierwszej kolejności pojawiają się często bagatelizowane dolegliwości, takie jak:
- nadwrażliwość na zimno, ciepło lub słodkie i kwaśne;
- krótkotrwały ból po jedzeniu lub piciu, który może być określany jako ukłucie lub prąd trwający sekundę;
- uczucie „ciągnięcia” lub dyskomfortu w zębie;
- nieprzyjemny smak w ustach;
- nieświeży oddech, który pojawia się szybko nawet po szczotkowaniu zębów.
Jeśli na tym etapie nieszczelność plomby zostanie zbagatelizowana, rozwiną się bardziej zaawansowane objawy, takie jak:
- ból przy nagryzaniu lub żuciu;
- samoistny ból zęba (bez bodźca z zewnątrz, który mógłby go wywoływać lub nasilać);
- przebarwienia wokół plomby;
- mocniejszy nieprzyjemny zapach z ust;
- widoczne pęknięcie lub ruszanie się plomby.
To moment, w którym większość pacjentów szuka już profesjonalnej pomocy. Jeśli jednak mimo tego problem będzie bagatelizowany, pod nieszczelną plombą gromadzić się będzie coraz więcej bakterii, przez co pod plombą rozwinie się próchnica wtórna. O tyle niebezpieczna, że nie widać jej z zewnątrz, a może penetrować nawet w głąb kanałów korzeniowych. Konsekwencjami takiej próchnicy wtórnej są między innymi:
- zapalenie miazgi zęba;
- ropnie zęba;
- stany zapalne;
- obumarcie miazgi;
- pęknięcie zęba;
- utrata zęba (w skrajnych przypadkach).
Nieszczelna plomba – leczenie
Przy nieszczelnej plombie ważne jest, by jak najszybciej udać się do stomatologa, który wymieni wadliwe uzupełnienie. Im szybciej, tym lepiej, ponieważ leczenie będzie mniej bolesne i mniej inwazyjne. Jeśli problem zostanie wykryty stosunkowo szybko, zanim próchnica wtórna rozprzestrzeni się na większy obszar, wystarczy zdjęcie starego uzupełnienia, oczyszczenie ubytki i usunięcie zmian próchnicowych oraz założenie nowej, szczelnej plomby.
Jeśli jednak rozwinie się głębsza próchnica wtórna, niekiedy konieczne jest nawet leczenie kanałowe. Po leczeniu kanałowym ząb zwykle wymaga odbudowy, a w niektórych przypadkach również korony protetycznej. Po zakończeniu leczenia, bez względu na jego rodzaj, należy zwracać uwagę na systematyczne kontrole stomatologiczne oraz codzienną dbałość o higienę jamy ustnej, by zapobiegać przyszłym problemom zębów.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Solarek D., Szczepańska J., Powikłania w zębach stałych w wyniku dużych zaniedbań w obrębie uzębienia mlecznego u 4-letniego dziecka. Opis przypadku, Nowa Stomatol 2019; 24(4): 149-152.
- Pawlicka H., Lipski M., Endodoncja, Wydawnictwo Kwintesencja, Warszawa 2024.
