Rak płaskonabłonkowy to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek nabłonka płaskiego, czyli komórek, które tworzą m.in. powierzchnię skóry oraz wyściółkę niektórych narządów. Właśnie stąd pochodzi jego nazwa. Stanowi poważne zagrożenie zdrowia i życia, dlatego nie należy go bagatelizować, choroba wymaga szybkiego wdrożenia leczenia.
Co to jest rak płaskonabłonkowy?
Rak płaskonabłonkowy jest nieczerniakowym nowotworem złośliwym, który wykazuje skłonność do wzrostu naciekającego oraz może dawać przerzuty, najczęściej do okolicznych węzłów chłonnych. Rokowanie zależy od umiejscowienia, wielkości i głębokości naciekania guza oraz od typu histopatologicznego nowotworu. Obecność przerzutów w węzłach chłonnych zmniejsza szansę wyleczenia do poniżej 20%. Agresywny, niepomyślny przebieg obserwuje się u osób starszych i z immunosupresją.
Taki rodzaj nowotworu może rozwijać się w dowolnym miejscu w ciele człowieka. Obserwuje się go na skórze, w jamie ustnej i gardle, krtani, przełyku, płucach, szyjce macicy, okolicy odbytu czy innych miejscach. W wielu przypadkach, szczególnie gdy zostanie wykryty wcześnie, można go skutecznie leczyć.
Zobacz również: HPV w jamie ustnej.
Rak płaskonabłonkowy – przyczyny
Do rozwoju raka płaskonabłonkowego najczęściej dochodzi w konsekwencji wieloletniego uszkadzania komórek i zmian w ich materiale genetycznym (DNA), co może doprowadzić do niekontrolowanego namnażania się komórek. Niestety wciąż nie wiadomo, dlaczego dochodzi do takich zmian genetycznych. Przyczyny nowotworów nie są znane.
Jednak wiadomo, które czynniki ryzyka mogą predysponować do tej choroby, czyli zwiększać znacząco ryzyko jej wystąpienia. Są to między innymi:
- palenie papierosów;
- alkoholizm;
- częsta lub długotrwała ekspozycja na promieniowanie RTG i promieniowanie jonizujące;
- zakażenie wirusem HPV;
- przewlekłe stany zapalne i podrażnienia;
- kontakt z substancjami rakotwórczymi, np. azbestem czy arsenem.
Ryzyko raka płaskonabłonkowego wzrasta wraz z wiekiem.
Rak płaskonabłonkowy – objawy
Objawy tego raka mogą być różne, zależnie od tego, gdzie się umiejscowi w ciele. Możliwe lokalizacje wraz z częstymi dolegliwościami mogą być następujące:
- płuca – problemy z oddychaniem, duszność wysiłkowa, odkrztuszanie krwi w trakcie kaszlu, częsty kaszel, utrata masy ciała;
- skóra – niegojące się rany i owrzodzenia, zgrubienie skóry, łuszczenie się skóry i jej mocne zaczerwienienie;
- gardło i jama ustna – ból gardła, chrypka, problemy z przełykaniem śliny i kęsów pokarmowych, owrzodzenia jamy ustnej, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.
Jednocześnie bez względu na lokalizację zmian, rak płaskonabłonkowy daje objawy ogólnoustrojowe, typowe dla większości chorób nowotworowych. Są nimi między innymi:
- osłabienie organizmu;
- szybkie męczenie się;
- gorączka lub stany podgorączkowe;
- nagłe chudnięcie;
- utrata apetytu;
- ogólne złe samopoczucie.
Rak płaskonabłonkowy – diagnostyka
Podejrzenie raka płaskonabłonkowego można wysnuć na podstawie objawów zgłaszanych przez pacjenta i obserwacji zmiany, jednak stuprocentowe rozpoznanie daje wyłącznie badanie histopatologiczne. Należy pobrać biopsję ze zmienionego miejsca, np. z owrzodzenia, a następnie odesłać ją do laboratorium. Ważne są również badania obrazowe, zwłaszcza jeśli zmiana zlokalizowana jest w narządach wewnętrznych, a nie na powierzchni skóry. Wówczas standardem diagnostycznym jest tomografia komputerowa.
Uzupełnieniem mogą być badania krwi. Oceniają między innymi morfologię, funkcję nerek i wątroby oraz ogólny stan organizmu. Same badania krwi nie potwierdzają raka płaskonabłonkowego. Jednak mogą pokazać, w jakim stanie funkcjonalnym znajduje się aktualnie organizm pacjenta i czy nie doszło do poważnych powikłań.
Rak płaskonabłonkowy – leczenie
Najczęściej metodą leczenia z wyboru jest usunięcie guza wraz z marginesem zdrowych tkanek, nierzadko z całymi okolicznymi węzłami chłonnymi. Po operacji lub jako samodzielna metoda przy mniejszych zmianach stosuje się radioterapię. Niekiedy można ją połączyć z chemioterapią. Leczenie onkologiczne jest jednak niezbędne, wdrożone jak najszybciej daje największe szanse na wyleczenie choroby.
Polecane produkty:
|
Spirulina 100% naturalna
Spirulina to naturalna alga, która uzupełnia niedobory witamin i minerałów. Jej zadaniem jest wzmocnienie organizmu i w naturalny sposób wspomaganie procesu jego oczyszczenia. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Nosko J., Sioch N., Kołpaczyńska S., Jasek W., Krotofil J., Truszyńska-Zawisza A., Rak płaskonabłonkowy skóry w bliźnie poparzeniowej – opis przypadku, Lekarz Wojskowy, 3/2025.
- Gliński B., Ząbek M., Urbański J., Podstawowe zasady postępowania z chorymi na raka płaskonabłonkowego głowy i szyi, Współczesna Onkologia (2006) vol. 10; 6 (263-267).
- Bacharewicz J., Reduta T., Pawłoś A., Chodynicka B., Flisiak I., Rak płaskonabłonkowy przedsionka nosa i wargi górnej o agresywnym przebiegu – opis przypadku, Przegl Dermatol 2013, 100, 255-259.














