Plamy na zębach po aparacie ortodontycznym to bardzo częsty objaw, który martwi pacjentów. W momencie zdejmowania stałego aparatu z zębów oczekują oni prostego, białego uśmiechu, a wszelkie przebarwienia oddalają ich od tego marzenia. Plamy te mogą mieć różny wygląd i nasilenie, a ich charakter zależy przede wszystkim od przyczyny powstania oraz stopnia uszkodzenia szkliwa zębów. Wczesne rozpoznanie zmian pozwala wdrożyć odpowiednie postępowanie, które może ograniczyć dalszą demineralizację szkliwa i poprawić estetykę uśmiechu.
Plamy na zębach po aparacie ortodontycznym – przyczyny
Białe plamy to ograniczone obszary zdemineralizowanego szkliwa, które na powierzchni zębów są widoczne jako matowe, kredowe przebarwienia. Są one uznawane za najwcześniejszy dostrzegalny etap rozwoju próchnicy, wówczas powstają na skutek zaburzenia równowagi między procesami demineralizacji, remineralizacji oraz utraty minerałów w związku z kwaśnym środowiskiem w jamie ustnej. Nie zawsze jednak wskazują na rozwijającą się próchnicę. Białe plamy często widać po zdjęciu aparatu ortodontycznego, również na powierzchni zębów zdrowych.
Po zdjęciu aparatu ortodontycznego białe plamy są najczęściej początkiem demineralizacji szkliwa. Stanowią zmiany powstające wskutek odkładania płytki nazębnej wokół zamków ortodontycznych. Nie są jeszcze próchnicą, lecz świadczą o osłabieniu szkliwa w miejscu przebarwienia, co może w przyszłości predysponować do rozwoju próchnicy, dlatego wówczas szczególnie istotna jest higiena jamy ustnej i wzmacnianie zębów.
Zobacz również: Jak wzmocnić zęby?
Podczas leczenia ortodontycznego aparatami stałymi codzienna higiena jamy ustnej jest mocno utrudniona. Resztki pokarmowe i płytka nazębna lubią odkładać się w najbardziej trudno dostępnych miejscach, a więc właśnie wokół zamków i między drutami. Przez 1-3 lata noszenia takiego aparatu nie sposób całkowicie usuwać tej płytki każdego dnia, co prowadzi właśnie do omawianych białych plam.
Plamy na zębach po aparacie ortodontycznym – konsekwencje
Plamy na zębach po aparacie ortodontycznym są przejawem miejscowej demineralizacji szkliwa. Szkliwo jest osłabione, ale zmiana może być zatrzymana i częściowo poprawiona dzięki remineralizacji. Dlatego osobom leczonym ortodontycznie także rekomenduje się systematyczną higienizację zębów w gabinecie stomatologicznym, kontrole u stomatologa oraz dbałość o higienę jamy ustnej w domu, w tym korzystanie ze specjalnych past do zębów wzbogaconych w składniki mineralne.
Długoterminowo białe plamy mogą przemienić się w trwałe przebarwienia, jeśli na pewnym etapie nie zostanie wdrożona żadna profilaktyka i terapia. Postępująca demineralizacja może prowadzić do powstania próchnicy i ubytków w zębach. Przy większym uszkodzeniu szkliwo może stać się bardziej porowate, kruche i podatne na nadwrażliwość.
Zobacz również: Pasty remineralizujące.
Czy plamy na zębach po aparacie ortodontycznym są niebezpieczne?
Aparaty na zęby nie powodują próchnicy, są jednak miejscem dodatkowej retencji resztek pokarmu i płytki nazębnej. Zła higiena jamy ustnej może powodować zwiększone ryzyko próchnicy i odwapnień. Najbardziej typowe są białe plamy w kształcie półksiężyca powstające pomiędzy linią dziąsła a zamkiem ortodontycznym. Są one trudne do zlikwidowania i w przypadku ich pojawienia się lekarz może zalecić zdjęcie aparatu. Należy też podkreślić, że noszenie aparatu stałego nie zwalnia pacjenta z profilaktycznych wizyt i przeglądów stomatologicznych co najmniej co 6 miesięcy.
Zobacz również: Jak dbać o aparat na zęby?
Plamy na zębach po aparacie ortodontycznym – leczenie
Przy wczesnych, białych plamach dentysta może zalecić preparaty z fluorem lub innymi składnikami wspomagającymi remineralizację. Kluczowa jest dobra higiena i ograniczenie częstego spożywania cukrów oraz kwaśnych napojów. Przy aparacie ortodontycznym należy pilnować, by resztki pokarmu i płytka nazębna nie zbierały się wokół metalowych elementów, należy więc wyposażyć się w specjalne szczoteczki i nici dentystyczne ze sztywnymi końcami.
Infiltracja żywicą również może być stosowana przy białych plamach po aparacie. Żywica wnika w powierzchnię zmienionego szkliwa i często wyraźnie zmniejsza widoczność plam. Nie wymaga przy tym klasycznego wiercenia w zębie. Inną opcją jest mikroabrazja szkliwa, w jej przebiegu przy powierzchownych przebarwieniach można delikatnie usunąć bardzo cienką warstwę zmienionego szkliwa. Wybielanie zębów może zmniejszyć widoczność plam i przebarwień, lecz nie zlikwiduje ich przyczyny.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Prajwos E., Jedliński M., Janiszewska-Olszowska J., Leczenie ortodontyczne a profilaktyka białych plam próchnicowych – stan wiedzy i perspektywy, Forum Ortod 2025; 21 (1-2): 14-25.
- DiBiase A., Cobourne M., Ortodoncja, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2021.
