Uraz zęba mlecznego może wymagać różnego postępowania w zależności od rodzaju urazu i wieku dziecka. To częsty problem, co wiąże się ze zwiększoną aktywnością dzieci, brakiem przewidywania konsekwencji podejmowanych działań oraz nieco gorszą równowagą, niż ma to miejsce w przypadku osób dorosłych. Chociaż są to zęby mleczne, ich urazów nie należy bagatelizować, ponieważ mogą mieć one wpływ na wyrzynanie się zębów stałych.
Nieleczone urazy zęba mlecznego
Każdy rodzic powinien pamiętać, że bagatelizowanie urazów zębów mlecznych może mieć wiele konsekwencji zdrowotnych. Postępowanie lecznicze często różni się od tego stosowanego w leczeniu pourazowych stanów w zębach stałych, dlatego konsultacja ze stomatologiem dziecięcym często jest niezbędna. Głównym celem leczenia jest zachowanie prawidłowego dalszego rozwoju zęba stałego, ponieważ każdy uraz mleczaka rzutować może na zaburzenie rozwoju zęba stałego. Niewielka odległość między wierzchołkiem korzenia zęba mlecznego a zawiązkiem jego stałego następcy wyjaśnia, dlaczego urazy zębów mlecznych z łatwością przenoszone są na zęby stałe.
Konsekwencjami urazów zębów mlecznych (zwłaszcza tych nieleczonych) mogą być:
- białe lub żółtobrązowe przebarwienie szkliwa zębów stałych;
- przebarwienie z hipoplazją szkliwa na obwodzie;
- rozdarcie korony zęba stałego;
- uformowanie struktury zębopodobnej w dziąśle;
- rozdwojenie korzenia zęba stałego;
- zagięcie korzenia w kierunku doprzedsionkowym lub bocznym;
- wydzielenie się zawiązka zęba stałego;
- utrudnione wyrzynanie zęba stałego.
Szacuje się, że takie konsekwencje dotyczą nawet 30% wszystkich pourazowych mleczaków i następczych zębów stałych.
Uraz zęba mlecznego – przyczyny
Na urazy zębów szczególnie narażone są dzieci, co może być konsekwencją:
- upadków podczas nauki chodzenia – gdy koordynacja ruchowa jest jeszcze słabo rozwinięta;
- zabaw i aktywności fizycznych – zwłaszcza takich jak bieganie, skakanie, jazda na rowerze, hulajnodze;
- urazów sportowych – szczególnie w sportach kontaktowych lub podczas aktywności bez odpowiednich zabezpieczeń;
- kolizji z innymi dziećmi lub przedmiotami – np. z meblami, schodami czy wyposażeniem placu zabaw;
- wypadków komunikacyjnych.
Urazy zębów mlecznych są przypadkowymi kontuzjami, a zadaniem rodziców jest wdrożenie szybkiej pierwszej pomocy.
Uraz zęba mlecznego – pierwsza pomoc
Na samym początku warto ocenić, jak zaawansowane jest uszkodzenie zęba. Najczęstsze sytuacje zgłaszane przez rodziców mogą być następujące:
- ząb się rusza, ale tkwi w swoim zębodole – wymaga oceny przez stomatologa dziecięcego (pedodontę);
- ząb został wbity głębiej w dziąsło lub przesunął się na bok – konieczna pilna konsultacja stomatologiczna;
- ząb mleczny całkowicie wypadł – zwykle nie należy go ponownie wkładać do zębodołu, ponieważ mogłoby to uszkodzić rozwijający się ząb stały. Warto jednak udać się do stomatologa, by ocenił, czy w dziąśle nie zostały odłamki zęba;
- odkruszenie lub złamanie zęba – warto zachować odłamany fragment (jeśli jesteśmy w stanie go zlokalizować) i zgłosić się do dentysty.
Co może zrobić rodzic w ramach pierwszej pomocy? Przede wszystkim musi uspokoić dziecko, zadbać o jego dalsze bezpieczeństwo, ocenić ogólny stan zdrowia (np. wykluczyć poważniejsze urazy głowy). Następnie należy zatamować krwawienie, delikatnie przykładając gazik lub chusteczkę do miejsca urazu i przytrzymując przez chwilę. Jeśli są widoczne zabrudzenia w jamie ustnej, usta dziecka należy przepłukać wodą lub delikatnie oczyścić. Absolutnie nie należy samodzielnie nastawiać zęba lub wkładać go w zębodół.
Uraz zęba mlecznego – leczenie
Stomatolog może wdrożyć różne działania lecznicze, zależnie od charakteru urazu. Pierwszym krokiem rutynowo jest wykonanie zdjęcia RTG, na podstawie którego planuje się dalsze postępowanie. Leczenie dobiera się indywidualnie. Dla przykładu, w przypadku niepowikłanego złamania korony zęba, kiedy odłamany jest fragment szkliwa lub szkliwa i zębiny, a miazga nie została obnażona, rekomendowane jest wygładzenie jej ostrych brzegów. Jeśli jest to możliwe i konieczne, należy dokonać odbudowę z materiałów złożonych lub cementów szkłojonomerowych. Z kolei złamanie koronowo-korzeniowe przeważnie kończy się ekstrakcją zęba mlecznego.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bruzda-Zwiech A., Ciesielska N., Szczepańska J., Zachowawcze postępowanie w przypadku złamania korzenia w mlecznym zębie siecznym – opis przypadku, Nowa Stomatologia, 2018; 23(4): 153-158.
- Jasińska-Piętka J., Pypeć L., Urazowe uszkodzenia zębów mlecznych na podstawie piśmiennictwa, Nowa Stomatologia 1-2/2009, s. 36-39.
- Steciuk A., Emerich K., Urazy zębów – przegląd wytycznych postępowania na podstawie piśmiennictwa oraz opisu przypadków, Ann. Acad. Med. Gedan. 2016, 46, 65-74.
