Późne ząbkowanie a niedoczynność tarczycy to pojęcia, które mogą być ze sobą powiązane. Na prawidłowy i terminowy rozwój uzębienia mlecznego (a później także stałego) wpływ ma między innymi gospodarka hormonalna. U noworodków i niemowląt choroby tarczycy są skrajnie rzadkie, dlatego nie ma to większego wpływu na ich ząbkowanie. Jednak taki wpływ obserwujemy w przypadku chorób tarczycy u matki (w okresie ciąży).
Późne ząbkowanie a niedoczynność tarczycy
Późne ząbkowanie u dziecka może wiązać się z niedoczynnością tarczycy u kobiety w ciąży, jednak w dużej mierze zależy to od stopnia i czasu trwania zaburzeń hormonalnych. Najczęściej jest to zależność pośrednia i nie występuje u wszystkich dzieci. Hormony tarczycy są kluczowe dla dojrzewania układu nerwowego, rozwoju kości i zębów, a także metabolizmu i wzrostu tkanek. Co ciekawe, w I trymestrze dziecko jest całkowicie zależne od hormonów tarczycy matki, dlatego musi ona szczególnie zadbać o wyrównanie choroby (jeśli to konieczne, farmakoterapią). Istotne jest także ustabilizowanie jej dietą i suplementacją pod okiem lekarza endokrynologa oraz lekarza ginekologa prowadzącego ciążę. Co więcej, wyrównanie niedoczynności tarczycy powinno odbyć się jeszcze przed zajściem w ciążę, jeśli ma ona charakter planowany.
Jeżeli niedoczynność tarczycy u kobiety ciężarnej była znaczna (wysokie TSH, niskie fT4), ewentualnie długo nieleczona, może dojść do:
- opóźnienia mineralizacji kości;
- opóźnienia wyrzynania zębów mlecznych;
- spadku masy urodzeniowej noworodka;
- spowolnienia ogólnego tempa rozwoju.
Jeśli natomiast choroba była leczona i kontrolowana, ryzyko wpływu na dziecko jest znikome, a ząbkowanie przebiega w większości przypadków prawidłowo.
Choroby tarczycy u dzieci a zęby
Dzieci obciążone zaburzeniami funkcjonowania tarczycy należą do grupy wysokiego ryzyka rozwoju choroby próchnicowej zębów oraz częściej obserwowane są u nich zmiany w obrazie błony śluzowej jamy ustnej, co udowodniło wiele badań klinicznych i co widać w trakcie obserwacji takich grup społecznych. Wśród zaburzeń funkcji tarczycy rozpoznawanych u dzieci znajduje się wrodzona jej niedoczynność. Ten stan chorobowy stwierdza się, gdy deficyt hormonów tarczycy występuje już w okresie płodowym. Choroba zapoczątkowana jest w okresie organogenezy, w trakcie powstawania zawiązków narządów wewnętrznych i gruczołów dokrewnych. Zaburzenia gospodarki hormonalnej wskutek chorób tarczycy można dostrzec w obrębie twarzoczaszki, w postaci uogólnionych bądź miejscowych stwardnień kości, także kości szczęk. W przypadku dzieci z hipotyreozą od około 2. roku życia można zdiagnozować w obrazie RTG poszerzenie i pogrubienie blaszki zbitej kości wyrostka zębodołowego, głównie w obrębie żuchwy. Towarzyszy temu znaczne opóźnienie rozwoju i wyrzynania zębów. Obserwuje się dodatkowo hipoplazję szkliwa, zarówno w uzębieniu mlecznym, jak i stałym oraz tremy między zębami. Zęby najczęściej przybierają zabarwienie mlecznobiałe oraz stają się bardziej podatne na choroby.
Zobacz również: Kalendarz ząbkowania.
Ząbkowanie a nadczynność tarczycy
Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku nadczynności tarczycy. W jej konsekwencji w układzie kostnym zauważa się przyspieszenie procesów anabolicznych i katabolicznych. Zmiana metabolizmu tkanki kostnej sprawia, że dochodzi do wzrostu liczby osteoklastów i aktywności osteoblastów, jednakże procesy resorpcji kości przeważają nad tworzeniem tkanki kostnej. W obrazie histopatologicznym zaobserwować można zwyrodnienie ozębnej oraz zaburzenia układu i degenerację włókien kolagenowych, co może prowadzić do utraty zębów. Wiek kostny, w tym także wiek zębowy, są przyspieszone. Dostrzegalne jest przedwczesne wyrzynanie oraz wymiana zębów mlecznych na stałe, a więc zjawisko odwrotne do tego w przebiegu niedoczynności tarczycy. Widoczne są:
- resorpcja korzeni zębów stałych;
- destrukcja przyzębia brzeżnego oraz okołowierzchołkowego;
- opóźniony rozwój zatok szczękowych;
- zwiększony pionowy wymiar twarzy;
- prognacja;
- zgryz otwarty.
Problemy z uzębieniem w przebiegu chorób tarczycy muszą być jak najszybciej leczone przez pedodontę oraz endokrynologa dziecięcego.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Markiewicz K., Pokorna-Kałwak D., Noczyńska A., Sapilak B., Choroby tarczycy u dzieci, Lekarz POZ, 6/2017.
- Kuśmierz K., Orzechowska M., Florek-Łuszczki M. Postępowanie stomatologiczne u dzieci z zaburzeniami funkcji tarczycy. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2019, Tom 25, Nr 3, 149-152.
