Nadżerki szkliwa znane są również pod nazwą erozji szkliwa. Odnoszą się do niebakteryjnych ubytków tkanek twardych zęba, głównie szkliwa, czyli ich zewnętrznej warstwy. Są przeciwieństwem ubytków próchnicowych, w których rozwoju główną rolę odgrywają bakterie w jamie ustnej. Nieleczona erozja szkliwa będzie się pogłębiać, dlatego każdy przypadek warto skonsultować ze stomatologiem. Do rozwoju erozji dochodzi pod wpływem działania kwasów, które stopniowo rozpuszczają minerały budujące szkliwo i osłabiają jego strukturę.
Nadżerki szkliwa – czym są?
Nadżerki szkliwa mają dość charakterystyczny obraz kliniczny, w którym wyszczególniamy objawy takie jak:
- nadwrażliwość zębów na zimne, gorące, słodkie lub kwaśne pokarmy i napoje;
- zmiana koloru zębów, przebarwienia szkliwa – zęby mogą wydawać się bardziej żółte, ponieważ spod cieńszego szkliwa intensywniej prześwituje zębina (fizjologicznie nie jest ona biała);
- wygładzenie powierzchni zębów w początkowym stadium;
- przezroczyste lub półprzezroczyste brzegi zębów siecznych;
- zaokrąglenie lub ścieranie krawędzi zębów;
- niewielkich rozmiarów wgłębienia na powierzchniach żujących zębów;
- pęknięcia lub ukruszenia zębów przy bardziej zaawansowanej utracie szkliwa;
- ból w trakcie szczotkowania zębów lub spożywania niektórych pokarmów.
Nieleczone nadżerki szkliwa prowadzą niestety do nieodwracalnej utraty szkliwa i zębiny. Nie tylko daje to bardzo silne objawy bólowe, ale i wiąże się z widocznie pogorszoną estetyką uśmiechu.
Nadżerki szkliwa – przyczyny
Nadżerki szkliwa określa się również jako przewlekła, zlokalizowana i niebolesna utrata twardych tkanek zęba usuwanych powierzchniowo w następstwie rozpuszczania i/lub chelacji przez kwasy pochodzenia niebakteryjnego. Najistotniejszymi kwasowymi przyczynami tej patologii są między innymi:
- czynniki zewnątrzpochodne – głównie dietetyczne, leki przyjmowane doustnie;
- czynniki wewnątrzpochodne – takie jak wymioty, kwaśny refluks żołądkowo-przełykowy;
- czynniki środowiskowe – związane z wykonywaniem zawodu.
Bardzo często nadżerki pojawiają się jako konsekwencja oddziaływania kilku różnych czynników. Wśród przyczyn zewnątrzpochodnych największe znaczenie ma dieta, której konsekwencje zależą od czynników behawioralnych związanych z prowadzeniem tzw. zdrowego stylu życia, cechującego się nadmierną konsumpcją kwaśnego pożywienia i napojów (smakowych, gazowanych i niegazowanych, soków owocowych), kwaśnych owoców i warzyw, aktywnością sportową, podawaniem dzieciom w nocy butelki z kwaśnymi napojami. Jeśli chodzi o stosowaną farmakoterapię zwiększającą ryzyko nadżerek, szczególną ostrożność należy zachować przy lekach zawierających witaminę C (kwas askorbinowy) i aspirynę (kwas acetylosalicylowy).
Zmiany erozyjne uznaje się za podstawową składową niepróchnicowej utraty twardych tkanek zęba, starcia zębów u dzieci oprócz atrycji (starcia wynikającego z kontaktu zęba z zębem) i abrazji (starcia spowodowanego kontaktem zęba z ciałem obcym). Są jednak częste także u pacjentów dorosłych.
Zobacz również: Kwasy, które niszczą szkliwo.
Nadżerki szkliwa – leczenie
W pierwszej kolejności należy usunąć przyczynę nadżerek. Dla przykładu, bulimię (związaną z wymiotami uszkadzającymi szkliwo) leczy się dietetycznie i psychoterapeutycznie, nadżerki spowodowane niewłaściwą dietą wymagają jej modyfikacji (np. usunięcia z diety gazowanych napojów i słodyczy), natomiast leki działające erozyjnie na szkliwo rozważa się do zmiany po konsultacji z lekarzem, jeśli tylko jest to możliwe.
Kolejnym krokiem jest wizyta u dentysty, który zacznie działać objawowo i profilaktycznie, nie dopuszczając do dalszej utraty tkanek twardych zębów. Podstawowymi metodami działania w tym kierunku są:
- fluoryzacja zębów preparatami z wysokim stężeniem fluoru;
- lakierowanie zębów;
- zlecenie specjalnych zmineralizowanych past do zębów;
- uzupełnienie ubytków (tzw. plombowanie).
Pacjent musi zwrócić szczególną uwagę na domową higienę jamy ustnej. Codzienne szczotkowanie zębów i nitkowanie zębów i przestrzeni międzyzębowych są obowiązkowe, przy czym szczoteczka do zębów początkowo powinna mieć raczej miękkie włosie. Wszelkie zalecenia higienizacyjne udzielane są zawsze przez stomatologa, zależnie od wielkości, rodzaju i przyczyn nadżerek szkliwa.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kaczmarek U., Harłukowicz K., Częstość i uwarunkowania występowania erozji zębów w wieku rozwojowym, Nowa Stomatologia, 2/2014.
- Jańczuk Z., Arabska-Przedpełska B., Lipski M., Kaczmarek U., Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
