Nadziąślaki są najczęściej spotykanymi guzami występującymi wyłącznie w obrębie dziąseł. Opisuje się je jako zmiany hiperplastyczne błony śluzowej wyrostka zębodołowego, zbudowane z młodych komórek tkanki łącznej. Diagnostyką i leczeniem zajmują się przeważnie stomatolodzy, zatem to do nich należy się udać, jeśli zaobserwujemy w jamie ustnej niepokojące zmiany.
Nadziąślaki – czym są?
Nadziąślaki to zmiany w obrębie dziąseł o charakterze guza, lokalizujące się najczęściej w okolicy zębów siecznych i kłów, zwykle w górnym łuku zębowym (w szczęce). Pojawiają się na wyrostku zębodołowym, wyrastając z brodawki międzyzębowej, ewentualnie mogą pojawić się w zębodole po usuniętym zębie. Co dość typowe, nadziąślaki pojawiają się spontanicznie, mają tendencję do wzrastania oraz do samoistnej wznowy po ich wyleczeniu.
Dawniej uważano, że nadziąślaki są łagodnymi zmianami nowotworowymi. Dziś jednak uznaje się je za guzy zapalne o wieloczynnikowej etiologii. Bardzo rzadko ulegają zezłośliwieniu.
Nadziąślaki – rodzaje i objawy
Współcześnie w medycynie wyszczególnia się trzy podstawowe rodzaje nadziąślaków:
- Nadziąślaki ziarninowe – dobrze odgraniczone, uszypułowane, miękkie, mają tendencję do łatwego krwawienia. Są różowe lub żywoczerwone, nie powodują niszczenia kości. Nieleczone mogą przekształcać się w nadziąślaki włókniste.
- Nadziąślaki włókniste – twarde, nie generują dolegliwości bólowych, rosną powoli i tak jak poprzednie nadziąślaki, nie powodują niszczenia tkanki kostnej.
- Nadziąślaki olbrzymiokomórkowe – przypominają kalafiorowate guzy, mają już większe rozmiary. Wyróżnia je dość szybki wzrost, skłonność do krwawień i owrzodzeń oraz szczyt pojawiania się w okolicach 4.-6. dekady życia.
Na podstawie objawów i obrazu klinicznego lekarz często może ustalić już na pierwszej wizycie rodzaj nadziąślaka i dalsze postępowanie.
Nadziąślaki – przyczyny
Wciąż nie do końca wiadomo, skąd biorą się nadziąślaki. Mają wieloczynnikowe podłoże, określane jako idiopatyczne. Wiadomo jedynie, że aż trzykrotnie częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn. Do czynników ryzyka sprzyjających wzrostowi nadziąślaków zaliczamy:
- przewlekłe mikrourazy spowodowane nieprawidłowymi uzupełnieniami protetycznymi lub aparatem ortodontycznym;
- nawisające wypełnienia stomatologiczne;
- złą higienę jamy ustnej;
- rozległe ubytki próchnicowe;
- resorpcję wewnętrzną zęba;
- obecność kamienia nazębnego;
- wady zgryzu;
- stosowanie niektórych leków jako ich działanie niepożądane;
- przewlekłe stany zapalne, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe;
- zmiany hormonalne w organizmie.
Zwłaszcza przez wzgląd na zmiany hormonalne uważa się, że to kobiety są częściej predysponowane do rozwoju nadziąślaków.
Diagnostyka nadziąślaków
Diagnostyka powinna zawsze zróżnicować zwykłe nadziąślaki z nowotworami złośliwymi, zwłaszcza mięsakami i guzami brunatnymi. Wstęp stanowi wywiad z pacjentem i oględziny zmiany dziąsłowej, jednak nie ma badań obrazowych, które w pełni ustaliłyby rozpoznanie. Dlatego wykonuje się biopsję zmiany.
Nadziąślaki – leczenie
Leczenie główne polega na chirurgicznym usunięciu nadziąślaków w znieczuleniu miejscowym, najczęściej zwykłym skalpelem bądź wiązką lasera. Rzadziej zmiany te usuwa się elektrochirurgią lub kriochirurgią. Ważne, by zmiana została wyłuszczona całkowicie, ponieważ pozostawienie nawet jej niewielkiego fragmentu skutkuje nawrotem w przyszłości. Usuniętego nadziąślaka przesyła się następnie do badań histopatologicznych.
Nadziąślaki – czy są groźne?
W większości przypadków nadziąślaki nie są niebezpieczne. Stanowią zmiany łagodne, które skrajnie rzadko ulegają zezłośliwieniu. Problemem może być jedynie pomylenie ich ze złośliwymi zmianami, które mogą wyglądać podobnie. Dlatego też tak dużą wagę przykłada się do diagnostyki różnicowej.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Lisowska M., Balicki K., Nadziąślak włóknisty, Magazyn Stomatologiczny, 4/2018.
- Sikorska J., Wojda R., Oszwałdowski M., Wojtowicz A., Nawracający nadziąślak włóknisty – opis przypadku, Protet Stomatol, 2025; 75(3): 288-293.
