Pleśniawki zlokalizowane na błonach śluzowych jamy ustnej to bardzo częsty problem u małych dzieci, będący przejawem infekcji grzybiczej tej okolicy. Choć przeważnie mają łagodny przebieg, wymagają leczenia, ponieważ wiążą się z dyskomfortem. Nawracające pleśniawki u osób dorosłych są już sygnałem niepokojącym, mogą wskazywać na poważniejsze zaburzenia odporności i wymagają wnikliwej diagnostyki.
Jak wyglądają pleśniawki?
Pleśniawkami nazywamy białe lub kremowe naloty na powierzchni języka, wewnętrznej stronie policzków, dziąsłach albo podniebieniu. Po zdrapaniu mogą zostawiać zaczerwienioną, czasem bolesną, piekącą powierzchnię. Jeśli są bardziej zaawansowane, po próbie ich zdrapania może pozostać po nich krwawy ślad. Nalot ten może mieć nierówną, chropowatą powierzchnię, często powoduje też nieprzyjemny zapach z ust, który określany jest przez pacjentów po prostu jako wyjątkowo nieprzyjemny oddech. Jest on konsekwencją związków produkowanych przez bytujące w nalocie grzybicze patogeny.
Objawy towarzyszące pleśniawkom to (poza pieczeniem i nieświeżym oddechem) również uczucie suchości w ustach czy zaburzenia czucia smaku. Jednocześnie nie należy mylić ich z aftami. Afty to pojedyncze zmiany, o dobrze odgraniczonych i zaokrąglonych krawędziach, natomiast pleśniawki to raczej rozlane naloty, a nie pojedyncze ranki.
Pleśniawki – przyczyny
Pleśniawki są bezpośrednim przejawem infekcji grzybiczej w jamie ustnej, wywołanej przez grzyby Candida. Do ich rozwoju dochodzi w momencie, gdy grzyby te, z różnych powodów, zaczynają się nadmiernie namnażać i kolonizują błony śluzowe tej okolicy. Czynnikami ryzyka, które inicjują namnażanie się patogennych grzybów, są między innymi:
- przyjmowanie antybiotyków, które zaburzają skład i kondycję naturalnej mikroflory jelitowej i tej w jamie ustnej, tworząc lepsze warunki do rozwoju grzybów;
- obniżona odporność, na przykład w związku z infekcjami, silnym stresem, niedoborami snu, chorobami przewlekłymi, niezdrową dietą i związanymi z tym niedoborami pokarmowymi;
- trwające lub niedawno zakończone leczenie immunosupresyjne;
- cukrzyca – na podstawie licznych badań naukowych udowodniono, że wysoki poziom glukozy jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju grzybów Candida;
- zła higiena jamy ustnej, w tym pomijanie codziennego czyszczenia języka (na którym jest prawie tyle samo patogenów, co na powierzchniach zębów) lub niedokładne szczotkowanie zębów bez nitkowania przestrzeni międzyzębowych;
- źle dopasowane lub niedokładnie czyszczone protezy zębowe;
- palenie papierosów;
- dieta bogata w cukry proste, ponieważ są one idealną pożywką dla bakterii i grzybów chorobotwórczych.
Pleśniawki dość często pojawiają się u niemowląt, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze na tyle rozwinięty, by efektywnie zwalczać infekcje i radzić sobie z patogenami. Wraz z upływem czasu zaczyna się jednak kształtować, budując coraz większą wytrzymałość na patogeny.
Pleśniawki – leczenie
W pierwszej kolejności należy wdrożyć działania przyczynowe, na które składają się: usunięcie grzybów Candida z jamy ustnej oraz eliminacja czynnika ryzyka, który doprowadził do ich rozwoju. Należy więc zidentyfikować, co doprowadziło do powstania pleśniawek. Dla przykładu, jeśli podłożem jest źle dopasowana proteza zębowa, należy ją wymienić na odpowiednią, jeśli podłoże stanowi nieodpowiednia higiena jamy ustnej, należy udać się na higienizację zębów i później codziennie dbać o czystość zębów. Natomiast pleśniawki spowodowane antybiotykami należy wspomagać probiotykoterapią i w miarę możliwości zakończyć przyjmowanie tych antybiotyków. Takie działania uzupełnia się stosowaniem leków przeciwgrzybiczych. Najczęściej jest to nystatyna (płyn, żel lub zawiesina do smarowania i płukania jamy ustnej) lub mikozol, klotrimazol (jako pastylki lub żel).
Uzupełniająco w warunkach domowych można działać objawowo. Metodami domowymi są:
- płukanki ziołowe do jamy ustnej (np. z szałwii lub z rumianku);
- płukanki z sody oczyszczonej;
- unikanie spożywania słodyczy i stosowania cukru;
- zwiększenie spożycia naturalnej żywności probiotycznej (kefiry, maślanki, kiszonki, zakwas).
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
Olej z czarnuszki to w 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Marsh P., Martin M., Mikrobiologia jamy ustnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994.
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
