Zaciskanie szczęki to charakterystyczny objaw występujący w przebiegu bruksizmu, który z kolei w znacznej większości przypadków ma podłoże psychologiczne. Wynika z silnego stresu, nadmiernego przeżywania emocji, nadwrażliwości, ciągłego przejmowania się. Samo zaciskanie szczęk, jeśli nie jest leczone, może mieć wiele konsekwencji zdrowotnych. Oto najważniejsze informacje na ten temat.
Zaciskanie szczęki – na czym polega?
Zaciskanie szczęki jest dość charakterystyczną dolegliwością, którą można zaobserwować w wielu przypadkach po prostu patrząc na daną osobę z zewnątrz. W obrębie twarzy wyróżniamy kość żuchwy (z dolnymi zębami i brodą) oraz kość szczęki (z górnymi zębami). Prawidłowo i fizjologicznie zaciskamy je podczas spożywania pokarmów, czyli podczas żucia, gryzienia, odrywania kęsów pokarmowych. To niezbędne, aby spożywanie pokarmów, zwłaszcza twardych, było efektywne. Obydwie te kości w określonych warunkach mogą być nadmiernie zaciskane, co daje dość typowe objawy, a przede wszystkim:
- napięcie na policzkach w rzucie stawów skroniowo-żuchwowych;
- ścieranie koron zębowych, w skrajnych przypadkach do tego stopnia, że odsłonięta zostaje mocno unerwiona i ukrwiona miazga zęba lub zęby (szczególnie zęby trzonowe i zęby przedtrzonowe) psują się, wymagając leczenia endodontycznego (kanałowego);
- starcie zębów, przez co wizualnie stają się mniej przezierne, bardziej matowe;
- pęknięcia szkliwa prowadzące do nadwrażliwości zębów, zwłaszcza w kontakcie z zimnymi, gorącymi, bardzo słodkimi lub kwaśnymi produktami;
- bóle zębów pojawiające się losowo i bez określonej przyczyny;
- odciski pojawiające się na wewnętrznej powierzchni warg lub na języku;
- bóle i napięcia szyi, policzków, głowy, karku, odcinka szyjnego kręgosłupa;
- zmęczenie mięśni twarzy;
- trzaskanie, klikanie i przeskakiwanie w stawach skroniowo-żuchwowych nasilające się zwłaszcza podczas otwierania ust szeroko;
- bóle uszu, częstsze infekcje ucha wewnętrznego i ucha środkowego.
O ile w ciągu dnia, jeśli jesteśmy świadomi, możemy w pewnym stopniu przeciwdziałać zaciskaniu szczęk, o tyle przy bruksizmie nocnym, niezależnym od naszej woli, jest to znacznie trudniejsze. Dlatego niezbędna jest kompleksowa pomoc psychoterapeuty, fizjoterapeuty stomatologicznego, stomatologa.
Zobacz również: Ból zębów na tle nerwowym.
Zaciskanie szczęki – z czego wynika?
Najczęstszą przyczyną patologicznego zaciskania szczęk jest bruksizm. Międzynarodowy konsensus z 2018 roku określa bruksizm jako powtarzającą się aktywność mięśni szczęk, charakteryzującą się zaciskaniem zębów, zgrzytaniem i/lub usztywnianiem lub wysuwaniem żuchwy. Podobnie jak w populacji dorosłych, także w wieku rozwojowym wyróżnia się dwa rodzaje bruksizmu:
- bruksizm senny;
- bruksizm na jawie.
Podział ze względu na etiologię dzieli bruksizm na pierwotny i wtórny. Przyczyny bruksizmu u dzieci nadal pozostają niejasne. Wśród czynników predysponujących do wystąpienia tego zjawiska wymienia się przyczyny psychologiczne, środowiskowe, genetyczne oraz ogólnoustrojowe, a największy wpływ na pojawienie się bruksizmu mają:
- stres;
- zaburzenia lękowe;
- zaburzenia snu.
Do grona innych możliwych przyczyn zaciskania szczęk zaliczamy permanentny stres na co dzień, parafunkcje, czyli nieprawidłowe nawyki, nerwice i zaburzenia lękowe, wady zgryzu, zaburzenia pracy stawów skroniowo-żuchwowych.
Zobacz również: Psychosomatyczne bóle zębów.
Zaciskanie szczęki – jak leczyć?
Przy występowaniu zaciskania szczęk w pierwszej kolejności warto udać się do stomatologa, który dobierze indywidualnie szyny zgryzowe zakładane na łuki zębowe, które fizycznie chronią zęby przed zniszczeniem. Dodatkowo wyleczy ewentualne uszkodzenia szkliwa, ubytki w zębach, stany zapalne miazgi i dziąseł. Jednak zawsze konieczne są działania przyczynowe, które zahamują patologię. Jako że najczęściej zaciskanie szczęki wiąże się ze stresem i problemami emocjonalnymi, należy skorzystać z pomocy psychoterapeuty. Doraźnie fizjoterapeuta stomatologiczny rozluźni napięcia w obrębie mięśni twarzy, szyi i karku, jak również zadba o prawidłową ruchomość stawów, w tym skroniowo-żuchwowych. W niektórych przypadkach dobrze sprawdza się ostrzyknięcie mięśni botoksem, który je rozluźnia i zwiotcza. Jest to jednak również działanie krótkoterminowe.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Marczak M., Berger M., Ginszt M., Zaciskanie zębów jako metoda zwiększania wydolności fizycznej i psychologicznej, 2016.
- Pawlik M., Wojda M., Kostrzewa-Janicka J., Bruksizm w wieku rozwojowym – etiologia, objawy, diagnostyka i leczenie, Protet Stomatol, 2023; 73(1): 74-80.
