Zwężenie szczęki to przypadłość anatomiczna, która obejmuje zbyt wąski rozstaw kości szczęki lub żuchwy, co jest obserwowane stosunkowo często. Niestety w wielu przypadkach wpływa to zarówno na wygląd twarzy, jak i na zdrowie jamy ustnej oraz występowanie wad zgryzu. Zawsze warto skonsultować zbyt wąską szczękę ze stomatologiem, aby dowiedzieć się, czy w danej sytuacji jest to jeszcze norma.
Zwężenie szczęki – na czym polega?
Zwężenie szczęki to anatomiczne zmniejszenie szerokości łuku zębowego, najczęściej w szczęce (górnym łuku zębowym). Gdyby przypadłość dotyczyła łuku dolnego, mówiłoby się raczej o zwężeniu żuchwy. Tak naprawdę obydwa przypadki mają swoje podłoże genetyczne, rzadziej zdarza się, że ze względu na zadziałanie różnych czynników zewnętrznych lub chorobowych dojdzie do zwężenia szczęki u dziecka lub osoby dorosłej, która nigdy nie zmagała się z tym problemem.
Konsekwencje zwężenia szczęki obejmują przede wszystkim zwężenie łuku zębowego, w wyniku czego zęby nie mają wystarczającej ilości miejsca do prawidłowego rozwoju. Zaczynają się tłoczyć i rotować, co z kolei rzutuje powstawaniem różnego rodzaju i stopnia wad zgryzu. Jeśli zwężenie szczęki pojawia się u najmłodszych, zęby mogą nie wyrzynać się prawidłowo, ponieważ po prostu nie mają do tego odpowiedniego miejsca. Mogą pojawić się tzw. zęby zatrzymane.
Podniebienie staje się wysokie i wąskie, ponieważ kość szczęki rośnie bardziej „do góry” niż „na boki”. To również przekłada się na powstawanie wad zgryzu, w tym tzw. zgryzu krzyżowego. Ponadto język nie mieści się prawidłowo na podniebieniu, co zaburza oddychanie przez nos i stabilizację całej szczęki.
Zwężenie szczęki – konsekwencje
Podsumowując, konsekwencje długotrwałego i nieleczonego zwężenia szczęki w wielu przypadkach mogą być następujące:
- chrapanie;
- zespół bezdechu sennego;
- zaburzenia mowy, seplenienie;
- przedłużone ślinienie się w przypadku małych dzieci;
- częste infekcje gardła i zatok;
- napięcia mięśniowe okolicy twarzy, całej głowy, szyi i karku;
- trudności w oddychaniu przez nos;
- napięciowe bóle głowy;
- zawroty głowy;
- problemy ze stawami skroniowo-żuchwowymi;
Najczęściej obserwuje się jednak wady zgryzu, wady wymowy oraz zmianę anatomiczną całej twarzy.
Przyczyny zwężenia szczęki
Przyczyny genetyczne zwężenia szczęki są bardzo częste, choć zazwyczaj współistnieją z czynnikami środowiskowymi. Geny nie wywołują więc bezpośrednio zwężenia szczęki, raczej wpływają na sposób wzrostu kości twarzy, mięśni i dróg oddechowych, co może sprzyjać wąskiemu łukowi zębowemu. Warto podkreślić tutaj znaczenie czynników dziedzicznych. Niektóre osoby dziedziczą po rodzicach czy dziadkach wąską twarz, krótką lub słabo rozwiniętą szczękę, wysokie, wąskie podniebienie, ewentualnie małą żuchwę, a wszystko to zwiększa ryzyko zwężenia łuku zębowego.
Zwężenie szczęki może towarzyszyć wadom genetycznym i chorobom wrodzonym takim jak na przykład:
- Zespół Downa;
- Zespół Marfana;
- Zespół Ehlersa-Danlosa (zaburzenia tkanki łącznej);
- Zespół Pierre’a Robina;
- Zespół Treachera Collinsa;
- Zespół Crouzona;
- Zespół Aperta.
W tych przypadkach nie jest to jednak jedyna dolegliwość anatomiczna, lecz jeden z punktów na szerokim obrazie klinicznym.
Zwężenie szczęki – leczenie
Jeśli zwężenie szczęki wymaga leczenia, najczęściej wdraża się rozszerzanie szczęki specjalnymi aparatami ortodontycznymi, takimi jak Hyrax, aparat Hass’a czy aparat Schwarza. Celem jest tak naprawdę poszerzenie łuku podniebiennego i zmniejszenie tym samym stłoczeń zębów, rozszerzenie całej szczęki jest jednak korzystnym następstwem takiej praktyki. To najskuteczniejsza metoda w przypadku dzieci.
U nastolatków stosuje się natomiast aparaty półortopedyczne lub aparaty hybrydowe (mocowane częściowo do miniimplantów ortodontycznych). Mają mocne działanie, silniejsze, niż klasyczne stałe aparaty ortodontyczne. Niestety w przypadku pacjentów dorosłych kość jest już zrośnięta, więc klasyczne aparaty często nie wystarczają. Zastosowanie znaleźć może chirurgiczne wspomaganie rozszerzenia szczęki. W tym celu łączy się aparat rozszerzający z niewielkim zabiegiem chirurgicznym, który „uwalnia” szew podniebienny.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Dobrzańska A., Obrycki Ł., Socha P., Choroby rzadkie, Wydawnictwo Standardy Medyczne, 2020.
- Jańczuk Z., Arabska-Przedpełska B., Lipski M., Kaczmarek U., Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
- Rahnama M., Chirurgia stomatologiczna i szczękowo-twarzowa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2024.
