Jak dbać o zęby seniorów, by nie psuły się, były wytrzymałe i mocno osadzone w zdrowych, mocnych dziąsłach? Należy pamiętać, że wraz z wiekiem zęby zyskują tendencję do psucia się, co ma związek z naturalnymi procesami starzenia się organizmu. Co wchodzi w skład takich procesów, jak wpływają one na zdrowie jamy ustnej seniorów i jak w podeszłym wieku zadbać o zęby?
Zęby u seniorów – fizjologia
Pogłębiające się wraz z wiekiem trudności w samodzielnym wykonywaniu czynności życia codziennego mogą wpływać na kondycję jamy ustnej. Spada sprawność manualna, pojawia się zmęczenie i niechęć do dbania o higienę jamy ustnej, zmniejsza się spostrzegawczość, w związku z czym niektóre schorzenia zębów (jeśli nie dają wyraźnych objawów) mogą być niezauważane i bagatelizowane.
Drugim czynnikiem nasilającym problemy stomatologiczne w podeszłym wieku jest współwystępowanie chorób przewlekłych oraz zażywanie leków, które mogą bezpośrednio lub pośrednio wpływać na tkanki twarde i miękkie jamy ustnej. Szacuje się, że około 400-500 leków może powodować kserostomię, w tym preparaty stosowane w leczeniu depresji i zaburzeń snu, nadciśnienia, choroby wieńcowej, alergii czy choroby wrzodowej i refluksu.
Zobacz również: Refluks, a zęby.
Wraz z upływem lat obserwuje się ponadto zmiany w sferze intelektualnej. Typowe są między innymi: sztywność schematów myślowych, negatywne nastawienie do zmian, upór jako mechanizm obronny. Z tego powodu osobom starszym trudno jest zmienić nawyki żywieniowe i higieniczne na bardziej właściwe. Na koniec warto wspomnieć, że wraz z wiekiem spada gęstość mineralna kości i zębów (co je osłabia), jak również spowalnia ogólne krążenie (co sprawia, że dziąsła nie są tak odżywione, jak u osób młodszych).
Zobacz również: Zęby u osób starszych.
Jak dbać o zęby seniorów?
W przypadku osób starszych codzienna higiena jamy ustnej bazuje na tych samych elementach, co u osób młodszych. Są nimi:
- codzienne szczotkowanie zębów, najlepiej rano i wieczorem, jednak ze względu na często słabsze tkanki, z użyciem szczoteczki do zębów z miękkim włosiem. Dobrze sprawdzą się również szczoteczki soniczne i szczoteczki elektryczne, przy których higiena jamy ustnej utrzymana jest na wysokim poziomie nawet przy obniżonych zdolnościach manualnych;
- stosowanie past do zębów z dodatkiem fluoru, aby zabezpieczać zęby przed rozwojem próchnicy;
- korzystanie z nici dentystycznych przed każdym szczotkowaniem zębów, co nie tylko pozwala pozbyć się bakterii i resztek jedzenia z przestrzeni międzyzębowych, ale również wzmacnia dziąsła;
- nawilżanie jamy ustnej – seniorzy często zmagają się z obniżonym wydzielaniem śliny i kserostomią. W aptekach można kupić gotowe preparaty w formie kropli, sprayów czy żelów, które nawilżają jamę ustną.
Dodatkowo jeśli senior korzysta z uzupełnienia protetycznego i na przykład nosi na co dzień protezę zębową, musi zadbać o jej higienę. Kluczowymi aspektami są:
- mycie protezy codziennie specjalną szczoteczką i tabletkami czyszczącymi;
- wyjmowanie protezy na noc;
- regularne dopasowanie u dentysty (raz w roku lub częściej);
- obserwacja, czy nie powoduje otarć lub stanów zapalnych.
Uzupełnieniem dbania o zęby seniorów jest zdrowy tryb życia, na którego czele stawia się zwłaszcza unikanie palenia papierosów i picia alkoholu. Używki te w ogromnym stopniu osłabiają szkliwo i dziąsła, a nawet zwiększają ryzyko groźnych chorób przewlekłych jamy ustnej.
Jak często do dentysty w przypadku seniora?
Bez względu na wiek powinniśmy systematycznie uczęszczać na kontrole stomatologiczne. W przypadku osób starszych odbywają się one częściej, ponieważ co 6 miesięcy (u zdrowych osób dorosłych taką kontrolę rekomenduje się raz w roku, chyba że pojawi się ból zęba lub inny problem stomatologiczny, wówczas częściej). Wizyty stomatologiczne w przypadku seniorów mogą odbywać się częściej, nawet co 3-4 miesiące, jeśli taka osoba zmaga się z cukrzycą, kserostomią, chorobami przyzębia, a także gdy ma liczne uzupełnienia protetyczne.
Polecane produkty:
|
Naturalny koenzym Q10
Koenzym Q10 bioalgi to naturalny produkt, uzupełniający niedobory tej ważnej dla organizmu substancji. Jest to czysty izomer trans, taki sam jak występuje w ciele człowieka. Dzięki temu posiada bardzo wysoką biodostępność (wchłanialność) ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Barczak K., Palczewska-Komsa M., Buczkowska-Radlińska J., Fizjologiczne i patologiczne zmiany zachodzące w zębach i przyzębiu związane z wiekiem, Geriatria, 10/2016.
- Bagińska J., Chałas R., Rusyan E., Mielczarek A., Profilaktyka stomatologiczna – zalecenia dla osób starszych, rezydentów domów opieki i ich opiekunów. Stanowisko grupy roboczej Polskiego Oddziału Sojuszu dla Przyszłości Wolnej od Próchnicy (ACFF) ds. zapobiegania próchnicy w populacji osób dorosłych, Nowa Stomatol 2020; 25(3):74-81.
