Suchość w ustach w nocy to uciążliwa dolegliwość, która jednak nie zawsze rzeczywiście ma związek z toczącymi się w organizmie patologiami. Warto pamiętać, że w nocy produkcja śliny przez ślinianki spada, co skutkuje większą suchością. Do lekarza rodzinnego warto udać się wówczas, gdy objaw ten jest bardzo nasilony, towarzyszą mu inne dolegliwości lub pojawia się od razu, tuż po położeniu się do łóżka.
Suchość w ustach w nocy – przyczyny
Mniejsze wydzielanie śliny w nocy często jest zjawiskiem fizjologicznym. W nocy mamy znacznie mniej śliny, ponieważ wydzielanie jej mocno zależy od układu nerwowego i rytmu dobowego. W ciągu dnia ślinianki są systematycznie pobudzane przez:
- jedzenie i żucie – ruchy żuchwy oraz bodźce smakowe mocno zwiększają wydzielanie śliny i pracę ślinianek;
- połykanie i mówienie;
- zapach, widok lub myślenie o jedzeniu, co jest znacznie częstsze w ciągu dnia, niż w nocy;
- stałą aktywność układu nerwowego.
W czasie snu ekspozycja organizmu na te bodźce praktycznie znika. Ponadto w trakcie snu zmienia się aktywność autonomicznego układu nerwowego, a wydzielanie śliny spada do bardzo niskiego poziomu. Dlatego po kilku godzinach snu jama ustna może być wyraźnie bardziej sucha. Często obserwujemy to z samego rana po przebudzeniu się lub w środku nocy, gdy wybudzi nas hałas lub koszmar. Takie zjawisko nie jest niczym niepokojącym.
Jednak w niektórych przypadkach zmniejszona produkcja śliny może wynikać rzeczywiście z problemów zdrowotnych, najczęściej takich jak:
- obturacyjny bezdech senny, chrapanie i oddychanie przez usta podczas snu;
- odwodnienie, picie zbyt małej ilości płynów w ciągu dnia;
- przyjmowanie niektórych leków jako ich działanie niepożądane – np. leków przeciwdepresyjnych bądź obniżających ciśnienie krwi;
- choroba refluksowa przełyku;
- choroby ślinianek, w tym przede wszystkim zapalenie ślinianek i zespół Sjogrena;
- zaburzenia hormonalne;
- choroby metaboliczne.
Jeśli jednocześnie występują inne niepokojące objawy, najlepiej szybko skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Zleci on podstawowe badania krwi, oceni aktywność ślinianek i na tej podstawie skieruje do odpowiedniego specjalisty. Może to być reumatolog, stomatolog, endokrynolog, zależnie od tego, co zdaniem lekarza rodzinnego wywołało problem.
Zobacz również: Zaburzenia wydzielania śliny.
Suchość w ustach w nocy – jak wygląda?
Suchość w ustach w nocy może wyglądać i być odczuwana na kilka sposobów. Najczęściej dana osoba budzi się w nocy albo rano z wyraźnie wysuszoną jamą ustną. W dłuższej perspektywie czasu pojawia się suchość ust, mogą one pękać oraz wzrasta ryzyko zajadów w kącikach ust. Język jest szorstki, niekiedy z białawym nalotem na powierzchni. Pacjenci zgłaszają nieprzyjemne uczucie „sklejenia” języka z podniebiem lub warg. Bez popicia wodą trudno wówczas przełknąć gromadzącą się ślinę, choć jest jej niewiele. Może pojawić się też pragnienie, nagła potrzeba napicia się wody, jak również nieprzyjemny zapach z ust z rana. Niekiedy pacjenci zgłaszają również nieprzyjemny smak w ustach.
Niepokojące objawy, które sugerują konsultację lekarską, są następujące:
- gorączka, objawy infekcji;
- suchość w jamie ustnej połączona z zaburzeniem produkcji łez;
- suchość w jamie ustnej nie tylko w nocy, ale i w ciągu dnia;
- niemożność połykania kęsów pokarmowych w ciągu dnia z powodu braku śliny;
- obrzęk ślinianek lub szyjnych węzłów chłonnych.
Przy objawach alarmowych nie powinno się zwlekać z konsultacją lekarską.
Suchość w ustach w nocy – sposoby
Wszystko zależy od tego, co spowodowało suchość w ustach porą nocną. Jeśli jest ona fizjologiczna i nie wiąże się z żadną patologią zdrowotną, nie trzeba wdrażać leczenia. Wystarczy mieć przy łóżku szklankę z wodą, aby doraźnie zwilżyć usta, o ile problem rzeczywiście jest dla nas uciążliwy. Jeśli jednak suchość w ustach jest związana z chorobą, najlepiej wdrożyć działania przyczynowe. Oznacza to, że przy zespole Sjogrena (ze względu na brak możliwości leczenia przyczynowego) pacjenci stosują substytuty śliny, przy infekcjach bakteryjnych jamy ustnej lub ślinianek stosuje się antybiotyki, zaś przy niedrożności ślinianek pomocne są masaże ślinianek.
Bardzo ważną radą jest również dbanie o prawidłowe nawodnienie w ciągu dnia. Zgodnie z rekomendacjami WHO zdrowa osoba dorosła prowadząca umiarkowany tryb życia, powinna każdego dnia wypijać co najmniej 1,5 l wody, przy czym zapotrzebowanie to wzrasta przy gorączce, biegunce, aktywności fizycznej, pracy fizycznej oraz w gorące dni, gdy więcej się pocimy. Pomocniczo warto rozważyć suplementację kwasem hialuronowym, który może wspierać prawidłowe nawilżenie błon śluzowych i stanowić dodatkowe uzupełnienie codziennej troski o komfort jamy ustnej.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
- Pichór A., Doboszyńska A., Suchość jamy ustnej – niedoceniany problem kliniczny, Medycyna Paliatywna w Praktyce 2008;2(1):26-28.
