CBCT zębów (ang. Cone Beam Computed Tomography) to trójwymiarowe badanie obrazowe wykorzystywane współcześnie powszechnie w stomatologii. W przeciwieństwie do klasycznego zdjęcia RTG badanie daje szczegółowy obraz zębów, kości szczęki i żuchwy oraz otaczających struktur. Znajduje zastosowanie w wielu różnych dziedzinach stomatologii, zwłaszcza jednak w leczeniu ortodontycznym, leczeniu protetycznym i leczeniu periodontologicznym.
CBCT zębów – na czym polega?
CBCT to technika obrazowania, w której wykorzystywana jest wiązka promieni X przyjmuje kształt stożka. Niekiedy nazywa się ją również tomografią wolumeryczną. Przechwytuje ona cylindryczną bądź sferyczną objętość danych, opisywaną jako pole widzenia. Badanie CBCT polega na rejestracji danych przy użyciu wiązki promieniowania o kształcie stożka w obrębie analizowanej objętości. W trakcie badania lampa rentgenowska wykonuje częściowy lub pełny obrót wokół głowy pacjenta, a promieniowanie jonizujące może być transmitowane w sposób zarówno ciągły, jak i pulsacyjny. Badanie może swoim zasięgiem obejmować różny zakres, od kilku zębów po całą twarzoczaszkę. Wyróżnia się tomografię CBCT o małym, średnim i dużym polu obrazowania. Określenie wielkości obszaru obrazowania (FOV) jest jedną z istotniejszych zalet CBCT. Umożliwia ograniczenie dawki promieniowania nawet o 50%.
CBCT zębów – wskazania
Podstawowe wskazania do CBCT zębów są następujące:
- planowanie leczenia implantologicznego – ocena ilości i jakości kości oraz przebiegu nerwów i zatok;
- diagnostyka zatrzymanych zębów (szczególnie ósemek i kłów) – określenie ich położenia względem sąsiednich zębów i struktur anatomicznych;
- leczenie endodontyczne (kanałowe) – wykrywanie dodatkowych kanałów, pęknięć korzenia, resorpcji oraz zmian okołowierzchołkowych niewidocznych na zdjęciach 2D;
- choroby przyzębia – ocena ubytków kości i zaawansowania zmian;
- urazy zębów i kości twarzoczaszki – rozpoznawanie złamań korzeni, wyrostków zębodołowych i innych uszkodzeń;
- diagnostyka zmian patologicznych – torbieli, guzów oraz innych zmian w obrębie szczęk;
- ortodoncja – ocena wad zgryzu, położenia zębów oraz planowanie leczenia w wybranych przypadkach;
- ocena stawów skroniowo-żuchwowych – diagnostyka zmian kostnych i niektórych zaburzeń czynnościowych;
- planowanie zabiegów chirurgii stomatologicznej – np. usunięcia zębów zatrzymanych lub resekcji wierzchołka korzenia.
To lekarz decyduje, czy wykona omawiane badanie. Należy też zaznaczyć, że nie każda placówka stomatologiczna została wyposażona w sprzęt do tomografii wolumerycznej. Jeśli zależy nam konkretnie na tym badaniu, warto wcześniej upewnić się, że wybrany lekarz ma do niego dostęp.
CBCT zębów – przeciwwskazania
Badanie jest bezpieczne, jednak pomimo tego nie znajduje zastosowania u każdego pacjenta, nawet jeśli istnieją ku temu wskazania. Nie powinno się wykonywać CBCT zębów u kobiet ciężarnych, chyba że nie ma innych możliwości diagnostycznych, a pacjentka zmaga się z bólem lub infekcją. Metalowe elementy w jamie ustnej (np. aparaty ortodontyczne, implanty zębowe, korony) nie są przeciwwskazaniem, ale mogą powodować artefakty, które utrudniają ocenę niektórych struktur. W trakcie badania należy pozostać nieruchomo, co może być trudne w przypadku niewspółpracujących dzieci i osób niepełnosprawnych. Poza tym nie ma bezwzględnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania badania CBCT zębów.
Ile kosztuje CBCT zębów?
Koszt badania CBCT zębów zależy od obszaru obrazowania i placówki. Ceny wahają się zazwyczaj od 150 zł za pojedynczy wycinek, 200-280 zł za jeden łuk (szczękę lub żuchwę) do 300-400 zł za pełne badanie obu łuków (szczęki i żuchwy). Niestety tomografia stomatologiczna CBCT nie jest standardowo refundowana przez NFZ jako rutynowe badanie stomatologiczne.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki bioalgi
W 100% naturalny produkt o wysokiej koncentracji składników odżywczych. Jest źródłem m.in. niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, mikroelementów, witamin. Wykazuje działanie antygrzybiczne, przeciwwirusowe, antyalergiczne, przeciwzapalne, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Piotrowska-Seweryn A., Krakowczyk Ł., Maciejewski A., Kaniszewska-Dorsz Ż., Markowski J., Pietrauszka K., Goroszkiewicz K., Zastosowanie tomografii komputerowej wiązki stożkowej (CBCT) w laryngologii i chirurgii rekonstrukcyjnej głowy i szyi – przegląd literatury i doświadczenia własne, Pol otorhino rev 2019: 8 (3): 1-7.
- Berdzik-Janecka M., Dobrzyński M., Jaworski A., Zastosowanie stożkowej tomografii komputerowej (CBCT) w diagnostyce lekarsko-stomatologicznej, Inżynier i Fizyk Medyczny, 4/2015.
- Sobczak M., Rola CBCT w diagnostyce i leczeniu zwichnięć zębów stałych, Polska Stomatologia Dziecięca, 8/2022.
