Ruchomość zębów to stopień, w jakim ząb może przemieszczać się w obrębie zębodołu pod wpływem działających na niego sił. W warunkach prawidłowych występuje niewielka, fizjologiczna ruchomość wynikająca z elastycznych właściwości tkanek otaczających korzeń zęba. Zwiększona ruchomość zębów najczęściej świadczy jednak o procesie chorobowym obejmującym przyzębie lub kość wyrostka zębodołowego. Może również pojawić się w wyniku urazu mechanicznego. W określonych sytuacjach stanowi zjawisko zamierzone i kontrolowane. Przykładem jest leczenie ortodontyczne, podczas którego stopniowe przemieszczanie zębów jest elementem procesu terapeutycznego.
Ruchomość zębów – kiedy jest patologiczna?
Patologiczna ruchomość zębów może występować w przebiegu:
- chorób przyzębia (najczęściej jest to zaawansowane zapalenie przyzębia i paradontoza);
- urazów zębów i szczęk;
- przeciążenia zgryzowego (np. bruksizm);
- zapalenia tkanek okołowierzchołkowych.
Klasyfikacja ruchomości zębów (wg Millera) prezentuje się następująco:
- 0° – ruchomość fizjologiczna (do około 0,2 mm);
- I° – ruchomość pozioma większa niż fizjologiczna, do 1 mm;
- II° – ruchomość pozioma przekraczająca 1 mm;
- III° – ruchomość pozioma oraz pionowa (w osi długiej zęba).
Ocenia to lekarz stomatolog lub periodontolog. Jeśli zaobserwujemy u siebie patologiczną ruchomość zębów, należy udać się do specjalisty jak najszybciej. W innym razie może dojść do utraty zębów, co nie tylko zaburzy estetykę uśmiechu, ale przede wszystkim wpłynie negatywnie na zdolność jedzenia, wyraźnej mowy czy zachowania kości wyrostków zębodołowych, które na przestrzeni czasu mają tendencję do zanikania.
Ruchomość zębów podczas leczenia ortodontycznego
Ruchomość zębów uznawana za fizjologiczną, a wręcz pożądaną, ma miejsce przy leczeniu ortodontycznym. Wówczas zauważamy u siebie zmianę pozycji zębów, zarówno w kontekście ich odległości między sobą, jak i ich zrotowania. Jest to główny cel noszenia aparatu na zęby. Ważne, by dopasować go do uzębienia w taki sposób, by codzienne przemieszczanie się zębów było bezpieczne, nie przekraczało zaleconych norm. Gdy zęby osiągną docelową lokalizację (leczenie może trwać 1-3 lata), aparat pozostawia się jeszcze przez chwilę, by utrwalić ich pozycję, po czym się go zdejmuje. Po zakończeniu leczenia zęby powinny zachować uzyskaną pozycję, jednak wymaga to stosowania retencji zgodnie z zaleceniami ortodonty.
Należy jednak wspomnieć, że zęby mogą w pewnym stopniu dążyć do swojej pozycji wyjściowej, powodując częściowy nawrót wady zgryzu. Z tego też względu stworzono aparaty retencyjne na zęby. Zakłada się je na noc lub mają formę drucika mocowanego na stałe do tylnej powierzchni zębów, a ich celem jest zapobieganie ponownemu krzywieniu się zgryzu. Szacuje się, że nocny, zdejmowany aparat retencyjny powinno się nosić połowę czasu noszenia aparatu stałego. Oznacza to, że jeśli leczenie ortodontyczne trwało 3 lata, aparat retencyjny powinno się nosić minimum 1,5 roku.
Ruchomość zębów mlecznych
Kolejnym fizjologicznym zjawiskiem jest ruchomość zębów mlecznych tuż przed ich wypadnięciem. Przyczyną takiego zjawiska jest resorpcja korzeni zębów mlecznych, wyrzynanie zębów stałych, a tym samym przygotowanie zęba mlecznego do samoistnego wypadnięcia. Takie zjawisko zauważone u dziecka nie wymaga ingerencji, ząb mleczny wypadnie sam w pewnym momencie, np. podczas snu, zabawy lub spożywania posiłku. Na jego miejsce wyrośnie trwały ząb stały.
Ingerencji wymaga jedynie sytuacja, w której ząb mleczny rzeczywiście się rusza, jednak nie może wypaść, a tuż obok niego widać już wyrzynającą się koronę zęba stałego. Pozostawienie wówczas zęba mlecznego może zaburzyć wzrost zęba stałego i przyczynić się do powstawania wad zgryzu. W tej sytuacji należy udać się do pedodonty (stomatolog dziecięcy), który w znieczuleniu miejscowym usunie ząb mleczny.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kusa-Podkańska M., Skiba-Tatarska M., Surtel A., Wysokińska-Miszczuk J., Ruchomość patologiczna zębów u ludzi w wieku starszym – sposoby unieruchamiania, 2012.
- Jönsson A., Malmgren O., Levander E., Ocena ruchomości siekaczy górnych z wierzchołkową resorpcją korzeni po leczeniu ortodontycznym – długoterminowa obserwacja, 5/2008.
- Jańczuk Z., Arabska-Przedpełska B., Lipski M., Kaczmarek U., Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
