Jak dbać o zęby, aby uniknąć próchnicy? To podstawowa wiedza, która powinna być przekazywana już dzieciom czyszczącym zęby mleczne. Tym bardziej, że bagatelizowany problem szybko prowadzi do uszkodzenia, a nawet utraty zębów naturalnych. Znacznie lepiej zapobiegać, niż leczyć. Oto najważniejsze informacje na temat profilaktyki próchnicy zębów.

Skąd się bierze próchnica?
Aby zrozumieć, dlaczego systematyczne szczotkowanie zębów i dbanie o nie jest tak ważne w kontekście profilaktyki próchnicy, wcześniej należy się dowiedzieć, skąd w ogóle się ona bierze.
Ryzyko rozwoju próchnicy u osób dorosłych wiąże się z:
- występowaniem choroby próchnicowej w przeszłości;
- obecnością aktywnych ognisk próchnicowych w obrębie koron zębów;
- złą higieną jamy ustnej;
- dietą bogatą w węglowodany;
- występowaniem chorób przyzębia;
- obecnością recesji dziąsłowych i ekspozycją powierzchni korzeni na działanie czynników środowiska jamy ustnej;
- występowaniem licznych wypełnień;
- użytkowaniem ruchomych uzupełnień protetycznych;
- przyjmowaniem leków hamujących wydzielanie śliny;
- przebytą radioterapią okolic głowy i szyi.
Zdecydowanie największe znaczenie ma jednak nieodpowiednia, niedokładna, nieregularna higiena jamy ustnej w połączeniu z dietą bogatą w węglowodany. W jamie ustnej każdego człowieka znajdują się bakterie. Jeśli pomijamy codzienne szczotkowanie zębów, tworzą one na powierzchni szkliwa cienką warstwę miękkiego osadu na zębach, czyli tzw. płytkę nazębną. Jeśli w dalszym ciągu to zaniedbamy, płytka nazębna twardnieje i przekształca się w kamień nazębny. Bakterie żywią się głównie cukrami prostymi, zatem jednoczesna ich podaż wraz z dietą sprawia, że zaczynają się namnażać i penetrować w głąb szkliwa, docierając aż do miazgi zęba. Jeśli do niej dotrą, rozwija się silny, ostry, promieniujący ból.
Zobacz również: Ból zęba promieniujący na inne zęby.
Jak dbać o zęby, aby uniknąć próchnicy?
Aby uniknąć próchnicy lub znacząco zmniejszyć jej ryzyko, powinno się rygorystycznie przestrzegać zaleceń profilaktycznych uwzględniających właściwe nawyki dietetyczne i higieniczne. Rekomenduje się ograniczenie częstości spożycia produktów zawierających cukier. Dodatkowo istotne, wręcz kluczowe, jest przestrzeganie prawidłowej higieny jamy ustnej, a więc:
- dwukrotne w ciągu dnia szczotkowanie zębów pastą zawierającą fluor, najlepiej z użyciem szczoteczki elektrycznej, która jest dokładniejsza;
- codzienne stosowanie nici dentystycznych i/lub szczoteczek międzyzębowych, najlepiej zawsze przed szczotkowaniem zębów;
- dwukrotne w ciągu dnia czyszczenie uzupełnień protetycznych;
- dwukrotne w ciągu dnia czyszczenie języka z użyciem odpowiednich akcesoriów, np. specjalnych skrobaczek, co najwygodniej łączyć po prostu ze szczotkowaniem zębów;
- stosowanie płukanek do jamy ustnej 2 razy dziennie, najlepiej zawierających 0,12% chlorheksydyny przez okres 2 tygodni.
Można ewentualnie rozważyć można stosowanie preparatów na bazie CPP-ACP lub innych zawierających niefluorowe czynniki remineralizacyjne, których działanie ukierunkowane jest na usprawnianie przebiegu procesów naprawczych twardych tkanek zęba.
Profilaktyka próchnicy – systematyczne kontrole stomatologiczne
W profilaktyce próchnicy przede wszystkim należy pamiętać o systematycznych, kontrolnych wizytach u stomatologa. Raz w roku każdy pacjent powinien udać się na dokładny przegląd stomatologiczny uzębienia, nawet jeśli badania wcześniejsze wyszły prawidłowo. Taka kontrola jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia i nie trzeba mieć na nią skierowania.
Co 6 miesięcy warto udać się na higienizację zębów, czyli dokładne ich oczyszczenie. Pakiet kompleksowy zawiera:
NFZ refunduje jedynie skaling (bez względu na wiek pacjenta) i fluoryzację (u pacjentów do 18. roku życia). Pełna higienizacja jest więc częściej zalecana w placówkach prywatnych.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Mielczarek A., Bołtacz-Rzepkowska E., Bagińska J., Próchnica zębów – zalecenia profilaktyczne i terapeutyczne. Stanowisko grupy roboczej Polskiego Oddziału Sojuszu dla Przyszłości Wolnej od Próchnicy (ACFF) ds. zapobiegania próchnicy w populacji osób dorosłych, Nowa Stomatol 2017; 22(2): 89-96.
- Weyna E., Profilaktyka próchnicy – obecny stan wiedzy, 2021.















