Zatrzymana ósemka to potoczne określenie stosowane w odniesieniu do zęba mądrości (trzeci ząb trzonowy, ostatni w każdym łuku zębowym), który nie wyrżnął się prawidłowo. Innymi słowy, jego część lub skrajnie nawet całość korony zęba wciąż znajduje się w kości wyrostka zębodołowego lub pod dziąsłem. Może to powodować dolegliwości bólowe, a nawet blokowanie się stawów skroniowo-żuchwowych. Najczęściej takiego zęba usuwa się chirurgicznie.
Zatrzymana ósemka – przyczyny
Zatrzymany ząb to taki, który nie ma siły „przebić się” przez dziąsło, wskutek czego zaczyna rosnąć pod złym kątem lub rozpiera kość, powodując silne bóle. Jest częściowo lub całkowicie przykryty dziąsłem, pod którym może się psuć i tym samym jeszcze bardziej nasilać dolegliwości bólowe. Do najczęstszych przyczyn zatrzymanej ósemki zaliczamy:
- brak odpowiedniej ilości miejsca w szczęce (dotyczy górnych ósemek) lub żuchwie (dotyczy dolnych ósemek, zdarza się znacznie częściej). To nie tylko prowadzi do ósemek zatrzymanych, ale również do stłoczeń zębów pozostałych, czyli do rozwoju różnego rodzaju wad zgryzu wymagających leczenia ortodontycznego;
- nieprawidłowy kierunek wzrostu zęba – może on rosnąć poziomo, pod kątem zęba sąsiedniego lub pod kątem policzka. Wówczas w pewnym momencie jego wzrostu miejsce ma blokada mechaniczna, a ząb nie przebije się przez dziąsło. Przyczyny nieprawidłowego kierunku wzrostu zęba wiążą się z czynnikami genetycznymi i uwarunkowaniami wrodzonymi dotyczącymi ułożenia zawiązków zębowych;
- czynniki genetyczne – udowodniono, że jeśli u rodziców problemem były zatrzymane zęby, istnieje znacznie większe prawdopodobieństwo, że również u dzieci się to pojawi;
- przeszkody mechaniczne – torbiele okołozębowe, ropnie zębów, sąsiednie zęby blokujące tor wzrastania zębów mądrości;
- opóźniony rozwój uzębienia w związku z wadami genetycznymi lub chorobami wrodzonymi.
Czasami dziąsło jest tak grube i rozrośnięte, że ząb pomimo prawidłowego ustawienia nie jest w stanie przebić się przez tę tkankę. Zdecydowanie najczęściej jednak przyczyną omawianego problemu jest brak odpowiedniej ilości miejsca w łuku zębowym.
Objawy zatrzymanej ósemki
Zatrzymana ósemka może dotyczyć jednego zęba, dwóch, trzech lub wszystkich, czyli czterech. Obraz kliniczny również zależy od tego, czy doszło do całkowitego czy częściowego zatrzymania oraz w którym kierunku pierwotnie rozwijał się ząb. U niektórych osób mogą nie występować zupełnie żadne dolegliwości, aż do momentu, w którym ząb zatrzymany zacznie się psuć (częściej przy zatrzymaniu częściowym, gdy fragment korony ma styczność z florą bakteryjną jamy ustnej i resztkami pokarmowymi). Wówczas generuje silne bóle, które mogą promieniować do ucha, stawów skroniowo-żuchwowych, powodując ich blokowanie, a także do głowy. Pojawi się też zapewne nieprzyjemny zapach z ust.
Długoterminowo zatrzymana ósemka może prowadzić do powolnego przesuwania się pozostałych zębów w łuku zębowym, ponieważ zaczyna je rozpychać. Najpierw pojawia się nadmierne stłoczenie zębów, później ich rotacja, a skrajnie zwiększa się nawet ryzyko paradontozy. Dlatego wczesna ingerencja przy zębach zatrzymanych jest tak ważna.
Zatrzymana ósemka – diagnostyka
Zatrzymane ósemki najlepiej zdiagnozować poprzez badania obrazowe, a więc RTG lub zdjęcie pantomograficzne. Dzięki temu można ustalić, w jakim stopniu ząb jest zatrzymany, w którym kierunku rośnie, jak układają się jego kanały i korzenie, co ma kluczowe znaczenie dla zaplanowania szybkiego i mało traumatycznego usunięcia takiego zęba. Jednocześnie na podstawie takich zdjęć sprawdza się, czy wokół korzeni zatrzymanego zęba mądrości nie ma torbieli, które wymagają nieco innego podejścia terapeutycznego.
Zobacz również: Operacyjne usunięcie zęba zatrzymanego.
Zatrzymana ósemka – leczenie
Leczenie przeważnie opiera się na ekstrakcji zęba zatrzymanego, czyli po prostu na jego chirurgicznym usunięciu. W tym celu chirurg szczękowy znieczula pacjenta, rozcina dziąsło, uwidaczniając koronę zęba mądrości, a następnie dzieli go na mniejsze fragmenty i każdy fragment usuwa. Na końcu, jeśli jest taka potrzeba, zszywa dziąsło, by nie dostawały się do rany bakterie i resztki pokarmowe. Dalsze postępowanie jest identyczne, jak po zwykłej ekstrakcji zęba, czyli zimne okłady, profilaktyka suchego zębodołu, dieta półpłynna w pierwszym dniu, wysoka higiena jamy ustnej z pomijaniem szczotkowania rany we wczesnych etapach.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy bioalgi
Kwas hialuronowy bioalgi to naturalny produkt z fermentacji roślinnej, dzięki czemu biodostępność jest na bardzo wysokim poziomie. Kwas hialuronowy działa głównie na takie struktury jak włosy, skóra, oczy, stawy, dziąsła ... Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny bioalgi
Kolagen do picia to naturalny produkt z opatentowaną formułą Peptiplus® hydrolizowanego kolagenu. Dzięki temu jest bardzo wysokiej wchłanialności. Wzmacnia zęby, kości, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Rumin K., Rumin-Wojciechowska A., Zając K., Antoszewska-Smith J., Sarul M., Postępowanie z zębami zatrzymanymi i przemieszczonymi z powodu torbieli zębopochodnych u pacjentów w wieku rozwojowym, Ortodoncja w Praktyce, 3/2017.
- Pazera R., Jurecka M., Włodarczyk-Górniak O., Strzecki A., Jabłońska-Zrobek J., Zęby zatrzymane – diagnostyka i ocena rokowania w leczeniu ortodontycznym na podstawie obrazowania rentgenowskiego, Ortodoncja w Praktyce, 3/2016.
